Γράφει η Ελένη Νιάρχου
Η τεκνοποίηση δεν είναι πλέον θέμα επιλογής. Η υπογονιμότητα, η περιορισμένη πρόσβαση στο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης, ο σύγχρονος τρόπος ζωής, αλλά και οι οικονομικές δυσκολίες, έχουν ωθήσει πολλά ζευγάρια παγκοσμίως να στραφούν στην τεχνητή γονιμοποίηση. Τα ινστιτούτα τεχνητής γονιμοποίησης προσφέρουν την δυνατότητα της τεκνοποίησης, κάτι που μόνο η φύση – δημιουργία μπορεί να κάνει στην ακρίβεια, αφού η διαδικασία αυτή έχει οριστεί από την ίδια. Έχουν προστεθεί και νέες πρακτικές, όπως η χρήση τεχνητής νοημοσύνης ακόμα και οι τεχνητές μήτρες, επεκτείνοντας ακόμη περισσότερο μια διαδικασία που μας απομακρύνει από την ανθρώπινη φυσιολογία και τη φυσική πορεία της αναπαραγωγής. Τα επαναλαμβανόμενα σκάνδαλα που αφορούν ινστιτούτα αυτού του είδους, εντείνουν την ανασφάλεια και γεννούν σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τη διαφάνεια, την ηθική και την ορθότητα των διαδικασιών που ακολουθούνται.
Το ερώτημα που προκύπτει είναι: “Μπορεί ένα εργαστήριο να αντικαταστήσει τη διαδικασία που αιώνες τώρα εκτελεί η δημιουργία, χωρίς να υπάρξουν αρνητικά αποτελέσματα για την ανθρωπότητα;”
Στην συνοικία Πολάνκο του Μεξικό, έχει ήδη δημιουργηθεί εργαστήριο που διατηρεί ρομποτική γραμμή παραγωγής που ονομάζεται AURA και αποτελεί το πρώτο μηχανικό σύστημα στον κόσμο που μπορεί να ακολουθήσει όλη τη διαδικασία της τεχνητής γονιμοποίησης, με τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης. Το σύστημα διαθέτει έξι σταθμούς με ρομποτικούς βραχίονες, οι οποίοι επιλέγουν σπερματοζωάρια, ξεχωρίζουν τα καλά ωάρια, δημιουργώντας έτσι το πρώτο κύτταρο μιας νέας ζωής. Αυτό θα γίνει έμβρυο και στη συνέχεια βλαστοκύστη, ώστε να μεταφερθεί στη μήτρα μιας γυναίκας. Τη μετέπειτα διαδικασία, θα αναλάβει η … φύση, δηλαδή η γυναίκα που θα κυοφορήσει το έμβρυο. Για αρχή τουλάχιστον, γιατί αργότερα… ενδεχομένως να αναλάβουν ρόλο οι τεχνητές μήτρες. Η Γερμανική εταιρεία βιοτεχνολογίας EctoLife εδώ και καιρό έχει ανακοινώσει ότι αναπτύσσει την πρώτη τεχνητή μήτρα, η οποία θα μπορεί να αντικαταστήσει την μήτρα της θύλη ανθρώπου.
Στο πρώτο άκουσμα αυτών των τεχνολογιών, θα μπορούσε κανείς να σκεφτεί ότι βρέθηκε επιτέλους η λύση στην υπογεννητικότητα, αφού όλα αυτά μας υπόσχονται μεγάλα ποσοστά επιτυχίας σε όλη τη διαδικασία, προσπερνώντας όλα τα προβλήματα που ενδεχομένως αντιμετωπίζουν τα σύγχρονα ζευγάρια στην προσπάθειά τους να φτιάξουν οικογένεια. Εκτός μάλιστα της αποτελεσματικότητας των μεθόδων αυτών, προβάλλουν και το γεγονός ότι καμία γυναίκα δεν θα ταλαιπωρείται στην προσπάθειά της να μείνει έγκυος, αλλά και στην περίπτωση της τεχνητής μήτρας, ούτε καν θα μπαίνει στην διαδικασία να “ταλαιπωρεί” το σώμα της και να θέτει σε κίνδυνο την υγεία της και την υγεία του εμβρύου, αφού όλα θα διαδραματίζονται σε ελεγχόμενο περιβάλλον ιδανικό για την διαδικασία της κύησης. Οι γεννήσεις θα μας δίνουν παιδιά που θα είναι απαλλαγμένα από αρρώστιες και προβλήματα, αφού θα μπορούν να επεμβαίνουν κατά την γονιμοποίηση, αφαιρώντας τυχόν κληρονομικές ασθένειες ακόμα και να ορίζουν τα γεννητικά εξωτερικά χαρακτηριστικά των εμβρύων.
Αν όμως το σκεφτούμε λίγο καλύτερα, θα δούμε ότι αυτό το “παραμύθι” της τέλειας αναπαραγωγής που μας παρουσιάζουν είναι κάτι παραπάνω από επικίνδυνο. Ας δούμε λοιπόν πως θα μπορούσε να είναι ο κόσμος μας όταν όλη η παραγωγική διαδικασία για το ανθρώπινο γένος αντικατασταθεί από τέτοιες μεθόδους.
Καταρχήν, ζούμε σε ένα περιβάλλον που πραγματικά συντελεί στην υπογεννητικότητα, αφού το κάκιστο σύστημα υγείας, η διατροφή, η καθιστική ζωή, το άγχος, αλλά και οι οικονομικές δυσκολίες, συμβάλλουν στην υπογονιμότητα. Σε έναν κόσμο λοιπόν, όπου η φυσική αναπαραγωγή έχει ήδη χαρακτηριστεί «αναποτελεσματική», όλες οι γεννήσεις μπορούν εύκολα να περάσουν αποκλειστικά στα χέρια ινστιτούτων τεχνητής γονιμοποίησης με τη χρήση AI και κυήσεων σε τεχνητές μήτρες. Η ανθρωπότητα καταλήγει να εξαρτάται απόλυτα από αλγορίθμους που αποφασίζουν πλέον ποιος γεννιέται και με ποια χαρακτηριστικά. Τα παιδιά θα μεγαλώνουν σε επιλεγμένες οικογένειες ή ακόμα και σε κρατικά ιδρύματα και όλοι θα υποχρεούνται να δίνουν τα ωάρια και σπερματοζωάριά τους για την εκτέλεση αυτής της διαδικασίας, αφού θα είναι ο μόνος τρόπος για την αναπαραγωγή μας.
Τα ινστιτούτα, επικαλούμενα τη βελτιστοποίηση της αναπαραγωγής, θα αρχίσουν να επεμβαίνουν στην γονιμοποίηση, φιλτράροντας συναισθήματα, σωματικές ατέλειες και «ανεπιθύμητες» συμπεριφορές που θεωρούνται απειλητικές για το καθεστώς. Έτσι, θα οδηγηθούν σε τροποποιήσεις εμβρύων, γενετικές παρεμβάσεις και απόκρυψη αποτυχημένων αναπαραγωγών που δεν ταιριάζουν στα “πρότυπα” των προσδοκιών του καθεστώτος. Με τον χρόνο, η φυσική ικανότητα αναπαραγωγής θα ατονήσει και θα χαθεί και οι άνθρωποι δεν θα θυμούνται καν την σύλληψη με τον τρόπο που η δημιουργία την έχει ορίσει, αλλά θα την γνωρίζουν ως μια διαδικασία πρωτοκόλλου που κάποιοι “θνητοί” έχουν ορίσει να συμβαίνει. Έτσι, θεωρώντας ότι μπορούν να αντικαταστήσουν τη φύση και πάντα με την ανέχεια των ανθρώπων, θα παγιωθεί μια κατάσταση που κανείς δε θα μπορεί να αντιστρέψει: η δημιουργία θα έχει πια αντικατασταθεί, και χωρίς τα ινστιτούτα, η ανθρωπότητα δε θα μπορεί να επιβιώσει. Δημιουργείται ένα νέο “είδος” πια και όχι “γένος” ανθρώπων ελεγχόμενο από τους λίγους αφαιρώντας το δίκαιο των ανθρώπων στο να είναι οι ίδιοι δημιουργοί.
Και όταν σε αυτή την διαδικασία εξαιρέσουμε την ίδια τη δημιουργία και της έχουμε αφαιρέσει την δυνατότητα για διορθωτικές κινήσεις που μπορεί να κάνει στις παρεμβάσεις που οι ίδιοι θα έχουμε προκαλέσει στον εαυτό μας, αντιλαμβανόμαστε ότι το “είδος” που ήδη έχουμε ξεκινήσει να δημιουργούμε, θα είναι κάτι πέραν του ανθρώπινου, του οποίου τα χαρακτηριστικά θα ανακαλύψουμε με πολύ άσχημο τρόπο όταν συμβεί.
Και αν αυτό το σενάριο σας μοιάζει επιστημονική φαντασία, να επισημάνουμε εδώ ότι η επιστημονική φαντασία είναι ένα γεγονός που βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα, το οποίο όμως, δεν έχει ακόμα συμβεί. Και αν σκεφτούμε ότι η τεχνητή νοημοσύνη τα προηγούμενα χρόνια αποτελούσε σενάριο επιστημονικής φαντασίας και τώρα είναι μέρος της καθημερινότητάς μας, αντιλαμβανόμαστε πόσο αληθινός τελικά είναι ο φανταστικός κόσμος που περιγράψαμε παραπάνω.
Η ιστορία μας έχει διδάξει πως όποτε ο άνθρωπος έχει προσπαθήσει να παρακάμψει φυσικές διαδικασίες αναλαμβάνοντας τον ρόλο του “Θεού” τα αποτελέσματα είναι καταστροφικά. Άλλωστε, αυτός είναι ο λόγος που στις μέρες μας, ενώ η τεχνολογία είναι θεωρητικά αναπτυγμένη, αντιμετωπίζουμε ως άνθρωποι τόσα πολλά προβλήματα στην υγεία μας, στην εργασία μας, στην οικονομία μας και γενικά στην καθημερινότητά μας. Όλα έχουν να κάνουν με τη διαχείριση των τεχνολογικών επιτευγμάτων από κάποιους που το παίζουν “Θεοί”. Και όσο εμείς οι άνθρωποι αφήνουμε τις κυβερνήσεις μας να επιτρέπουν σε αυτούς τους “Θεούς” να διαχειρίζονται τα τεχνολογικά επιτεύγματα χωρίς ήθος, αξίες και αρχές και να δημιουργούν ένα περιβάλλον που είναι απέναντι στη φυσιολογία μας και συμβάλλει στην υπογονιμότητα, το σενάριο που αναπτύξαμε είναι η αυριανή μας μέρα.
Σε μία εποχή που η ηθική, οι αξίες και οι αρχές έχουν κλειστεί στο συρτάρι οφείλουμε να πρωτοστατήσουμε και να απαιτήσουμε την ασφάλεια του ανθρώπινου ΓΕΝΟΥΣ, διατηρώντας τις διαδικασίες της δημιουργίας και μένοντας στην φυσιολογία μας, όπως αυτή έχει οριστεί από την ίδια την δημιουργία από το ξεκίνημά της.
Αυτή η τέλεια μηχανή, υψηλής τεχνολογίας που ονομάζεται “άνθρωπος” γνωρίζει πολύ καλά πώς πρέπει να λειτουργήσει, ακόμα και αν ο νους μας δεν μπορεί να το κατανοήσει. Άλλωστε, όλες οι διαδικασίες που καθημερινά εκτελεί το σαρκίο μας, δε γίνονται ούτε κατανοητές, ούτε αντιληπτές από εμάς τους ίδιους… και όμως, συνεχίζουν να λειτουργούν και να μας κρατούν στη ζωή, να μας επιτρέπουν να γιατρευόμαστε, να μεγαλώνουμε, να γινόμαστε γονείς – δημιουργοί. Εμείς, ας προσπαθήσουμε να επενδύσουμε στην πνευματική μας ανέλιξη, κάτι που εξαρτάται καθαρά από εμάς, αξιοποιώντας την τέλεια μηχανή στην οποία είμαστε ενσαρκωμένοι, ώστε να αποτελούμε ένα υγιές κύτταρο αυτής της πολιτείας.