Γράφει ο Δημήτρης Αλαμπάνος
Δύο εργατικά ατυχήματα μέσα σε μόλις τρεις ημέρες στον Δήμο Περιστερίου, δεν αφήνουν περιθώρια για παρερμηνείες. Τη Δευτέρα 30 Μαρτίου, εργαζόμενη στο τμήμα πρασίνου, ενταγμένη σε πρόγραμμα της ΔΥΠΑ για ηλικίες 55-74 ετών, παρασύρθηκε από διερχόμενο όχημα κατά τη διάρκεια της εργασίας της, ευτυχώς με ελαφρύ τραυματισμό. Λίγες ημέρες αργότερα, συνοδός απορριμματοφόρου τραυματίστηκε σοβαρά όταν χτυπήθηκε από δίτροχο όχημα εν ώρα αποκομιδής, καταλήγοντας στο νοσοκομείο με κατάγματα. Δύο περιστατικά, ίδιος χώρος ευθύνης, ίδιος παρονομαστής: η εργασία στον δρόμο, χωρίς επαρκή προστασία.
Όταν ένα ατύχημα επαναλαμβάνεται και μάλιστα σε σύντομο χρονικό διάστημα, τότε παύει να είναι ατύχημα. Μετατρέπεται σε αποτέλεσμα. Και όταν το αποτέλεσμα αυτό προκύπτει μέσα σε συνθήκες όπου το προσωπικό δεν επαρκεί, τα μέτρα προστασίας είναι ελλιπή ή ανύπαρκτα, η εκπαίδευση δεν καλύπτει τις πραγματικές ανάγκες και η εργασία εκτελείται υπό πίεση, τότε δεν μιλάμε για απρόβλεπτες καταστάσεις. Μιλάμε για προβλέψιμους κινδύνους που κάποια στιγμή θα εκδηλωθούν.
Το πιο ανησυχητικό όμως, δεν είναι τα ίδια τα περιστατικά, αλλά η σιωπή που τα συνοδεύει. Όταν η μη δήλωση ή η υποβάθμιση τέτοιων συμβάντων αποτελεί συνειδητή επιλογή, όταν οι διαδικασίες ελέγχου δεν ενεργοποιούνται και όταν δεν αναζητείται ποτέ ποιος φέρει την ευθύνη, τότε ο εργαζόμενος παύει να αντιμετωπίζεται ως πολίτης και μετατρέπεται σε ένα αναλώσιμο γρανάζι ενός κρατικού μηχανισμού που λειτουργεί χωρίς λογοδοσία.
Τα περιστατικά στο Περιστέρι δεν αποτελούν την εξαίρεση. Είναι το σύμπτωμα ενός ευρύτερου προβλήματος που αφορά τον τρόπο με τον οποίο ασκείται η διοίκηση. Γιατί όταν ο διοικητικός μηχανισμός είτε δεν γνωρίζει είτε επιλέγει να αγνοεί τις βασικές αρχές λειτουργίας μιας οργανωμένης πολιτείας, τότε δεν μιλάμε για διοίκηση. Μιλάμε για διαχείριση ενός προβληματικού συστήματος, όπου η ευθύνη αποκρύπτεται μέχρι να εξαφανιστεί.
Αν θέλουμε να μιλάμε σοβαρά για ασφάλεια στην εργασία, τότε η απάντηση δεν μπορεί να περιορίζεται σε καταγγελίες που ξεχνιούνται με τον χρόνο. Απαιτείται ουσιαστικός, ενδελεχής και λειτουργικός έλεγχος, καθώς και συνολική ανασυγκρότηση του διοικητικού μηχανισμού.
Στο πλαίσιο αυτό, καθίσταται αναγκαία η συγκρότηση επιτροπής υπεύθυνης για τον πλήρη έλεγχο της βασικής δομής όλων των Υπουργείων, με αντικείμενο τη διερεύνηση της λειτουργίας τους, του τρόπου λήψης και εκτέλεσης των αποφάσεων, καθώς και της εποπτείας που ασκείται σε συμβάσεις, διαγωνισμούς και προμήθειες. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, θα διαμορφωθεί μια σαφής και ολοκληρωμένη εικόνα για το σύνολο της διοικητικής λειτουργίας και των υποχρεώσεων που απορρέουν από αυτήν, ενώ παράλληλα θα καταρτιστούν προϋπολογισμοί με στόχο τη μεγιστοποίηση της αποδοτικότητας και την εύρυθμη λειτουργία των υπηρεσιών.
Αντίστοιχος έλεγχος οφείλει να επεκταθεί και σε όλα τα επίπεδα της διοίκησης, συμπεριλαμβανομένων των Περιφερειακών υπηρεσιών, των Νομαρχιών και των Δημοτικών αρχών, ώστε να διασφαλιστεί η ενιαία εφαρμογή κανόνων διαφάνειας, λογοδοσίας και αποτελεσματικότητας σε ολόκληρο το διοικητικό σύστημα.
Η πραγματική ασφάλεια δε διασφαλίζεται με διαπιστώσεις μετά το γεγονός, αλλά με πρόληψη πριν αυτό συμβεί. Κάθε εργατικό ατύχημα που θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί, αποτελεί αποτυχία ολόκληρου του κρατικού μηχανισμού και όχι ενός μεμονωμένου λάθους. Αν δεν υπάρξει άμεση ανάληψη ευθύνης, ουσιαστικός έλεγχος και σταθερή βούληση για αλλαγή, τότε τα περιστατικά αυτά θα συνεχίσουν να επαναλαμβάνονται, επιβεβαιώνοντας ότι δεν πρόκειται για συγκυρίες, αλλά για μια κανονικότητα που δεν μπορεί και δεν πρέπει να γίνει αποδεκτή.