Γράφει η Μελία
Όλα τα είχε αυτή η δύσμοιρη και καταταλαιπωρημένη παιδεία, η «ψηφιοποίηση» τη μάρανε! Βαριοί χαρακτηρισμοί και όμως, τόσο αληθινοί. Δε χρειάζεται να σκεφτεί κανείς πολύ, παρά μόνο να κοιτάξει τις καταγραφές, για να διαπιστώσει πως όποια κυβέρνηση ανεβαίνει στην εξουσία, ένα από τα πρώτα πράγματα που «πειράζει», είναι η παιδεία… Μεταρρυθμίσεις επί μεταρρυθμίσεων, με ειδικούς που δεν έχουν περάσει ούτε μια ώρα μέσα σε τάξη, παρά μόνο όταν οι ίδιοι ήταν μαθητές, να κάνουν συμβούλια και να αποφασίζουν τι είναι σωστό να συμβεί.
Τα τελευταία χρόνια, όλοι έχουμε δει το Υπουργείο Παιδείας να παίρνει την πρωτοβουλία να «τεστάρει» τις γνώσεις των μαθητών μέσω του τεστ PISA (Programme for International Student Assessment) που είναι μια διεθνής μελέτη του ΟΟΣΑ (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης) που αξιολογεί τις γνώσεις των παιδιών σε: μαθηματικά, ανάγνωση και φυσικές επιστήμες. Τα μέχρι τώρα δεδομένα για την Ελλάδα, δεν την κατατάσσουν στην 1η χώρα, αλλά στην 44η και βέβαια, πολλά παράπονα ακούστηκαν από πολλούς, ιθύνοντες και μη, για το «χαμηλό επίπεδο της μαθητιώσας νεολαίας».
Από πέρσι, έχει γίνει εξαγγελία για την ενσωμάτωση στην ελληνική μαθητική πραγματικότητα το “IB” (International Baccalaureate) που είναι ένα απολυτήριο λυκείου, το οποίο είναι αντίστοιχο του ελληνικού απολυτηρίου του λυκείου, με σκοπό την εισαγωγή των μαθητών σε πανεπιστήμια του εξωτερικού (μιας και τα παιδιά θα διδάσκονται κυρίως αγγλικά επί δύο χρόνια), αλλά και δίνει τη δυνατότητα εισόδου των μαθητών σε ελληνικά πανεπιστήμια, με εξομοίωση του βαθμού τους.
Και τώρα, ήρθε η ώρα της ψηφιοποίησης των μαθητών από το νηπιαγωγείο!!! Από το νηπιαγωγείο, λοιπόν, ο κάθε μαθητής καλείται να χρησιμοποιεί ψηφιακά εργαλεία και ψηφιακές πλατφόρμες, τόσο στο σχολείο, όσο και στο σπίτι. Και θα αναρωτηθεί κανείς, γιατί είναι τόσο κακό τα παιδιά να γνωρίζουν από μικρή ηλικία την τεχνολογία; Εδώ, δε συζητάμε για απλή γνώση της τεχνολογίας, αλλά για συνεργασία με αυτήν. Κάθε παιδί, υποχρεωτικά θα πρέπει να μπαίνει σε πλατφόρμες που θα αναζητά πληροφορίες για να μπορεί να συμμετέχει στο μάθημα.
Με ένα κουμπί, θα έχει τις πληροφορίες στα χέρια του και αυτό, μόνο την κινητοποίηση του μυαλού του δεν του προκαλεί! Ίσα – ίσα, του «σκοτώνει» την αγάπη για τη μάθηση, την περιέργεια, που είναι η κινητήριος δύναμη της απόκτησης γνώσεων, τη δυνατότητα να λειτουργεί σε ένα κοινωνικό περιβάλλον μέσα από το οποίο το ίδιο το παιδί διδάσκει και διδάσκεται (το λάθος που κάνει κάποιος, μπορεί να είναι μάθημα για κάποιον άλλο). Τι συζητάμε λοιπόν, το ποια πλατφόρμα θα είναι η καλύτερη; Αυτό το παιδί που θα την έχει βρει, θα είναι εκείνο το οποίο θα έχει και το μεγαλύτερο βαθμό; Θα μετατρέψουμε τα παιδιά σε βαθμοθήρες; Η αγάπη για τη γνώση, θα πάει περίπατο; Θα υπάρχει μόνο σκέτος ανταγωνισμός; Αυτή είναι η παιδεία που θέλουμε;
Επίσης, οι αρμόδιοι έχουν σκεφτεί το οικονομικό βάρος που θα προσθέσουν στους γονείς, όταν λόγω της ψηφιοποίησης, θα χρειαστεί τα παιδιά να αποκτούν επιπλέον πιστοποιήσεις, για να μπορούν να ανταπεξέλθουν στο σχολείο; Πολύ αμφιβάλλω…
Έρευνες έχουν δείξει πως η γνώση που αποκτάται μέσω της εύρεσης πληροφοριών από το ίντερνετ, κάνουν τους μαθητές να μην εμβαθύνουν στη γνώση και να παρουσιάζουν διάσπαση προσοχής. Στα κείμενα, υπάρχει αναγνωστική δυνατότητα, αλλά αυτό, δε σημαίνει πως κατανοούν τι ακριβώς τους λέει αυτό που μόλις διάβασαν, άρα είναι σα να διαβάζουν, χωρίς να μαθαίνουν. Για παράδειγμα, τα σχολεία της Φινλανδίας, ενώ διαθέτουν Διαδραστικούς Πίνακες, έχουν ξεκινήσει να περιορίζουν τη χρήση τους, ακριβώς γιατί διαπίστωσαν τα προαναφερθέντα προβλήματα!
Τέλος, ο χώρος του σχολείου, δεν είναι ένας χώρος απομόνωσης! Είναι το μέρος εκείνο που μαθαίνεις κανόνες και συμπεριφορές… εκεί μαθαίνεις τη συμπερίληψη (το να είσαι μέλος μιας ομάδας, αλλά και να δέχεσαι και εσύ μέλη στη δική σου ομάδα)… εκεί μαθαίνεις την ενσυναίσθηση (μπαίνεις στη θέση του άλλου)… εκεί λειτουργείς ως μέρος ενός συνόλου… και τέλος, εκεί δημιουργούνται φιλίες που διαρκούν μια ζωή…
Όλα αυτά συμβαίνουν γιατί είσαι άνθρωπος και όχι, ένα απρόσωπο – προγραμματισμένο για συγκεκριμένες συμπεριφορές, ρομπότ. Μήπως χρειάζεται το νέο σχολείο να αρχίσει να εκπαιδεύει τα παιδιά σε αυτόν τον ρόλο, αντί σε ύποπτες – ξενόφερτες πρακτικές, οι οποίες ναι μεν μπορεί να παρέχουν πληροφορίες, αλλά δύσκολα μπορούν να μεταδώσουν γνώση που μπορεί να εμπεδωθεί; Στο κάτω – κάτω, τα παιδιά δεν είναι κενά βάζα που χρειάζεται να γεμίσουν με πληροφορίες⸱ είναι λουλούδια που χρειάζονται φροντίδα για να ανθίσουν, να ξετυλίξουν τα ταλέντα τους και να ανελιχθούν…