Γράφει η Τυρώ
Η εικόνα στο Ελευθέριος Βενιζέλος είναι πραγματική, υπαρκτή και αποτυπωμένη μπροστά στα μάτια όλων και μάλιστα, μέσα στο αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος, σε έναν από τους πιο κεντρικούς κόμβους της χώρας, όπου προβάλλεται διαφήμιση ισραηλινής εταιρείας real estate, της Palmo Group, με μήνυμα που δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας… “Don’t go home without a home in Greece” – «Μην επιστρέψετε στην πατρίδα, χωρίς ένα σπίτι στην Ελλάδα».
Η καμπάνια απευθύνεται ξεκάθαρα σε Ισραηλινούς επενδυτές, προβάλλοντας ακίνητα στην Αθήνα, με τιμές που ξεκινούν από 90.000 ευρώ, παρουσιάζοντας έτσι την ελληνική πρωτεύουσα ως εύκολη και άμεσα προσβάσιμη, ως μία επενδυτική ευκαιρία. Δεν πρόκειται για μια απλή διαφήμιση… είναι η δημόσια προβολή ενός ολόκληρου μοντέλου αγοράς που έχει στηθεί τα τελευταία χρόνια.
Την ίδια στιγμή, και μέσα στην ίδια τη χώρα μας, χιλιάδες πολίτες έχουν βρεθεί αντιμέτωποι με πλειστηριασμούς και έχουν χάσει τα σπίτια τους. Και αυτό, δεν είναι μια απλή σύμπτωση⸱ είναι ένα αποτέλεσμα με συγκεκριμένες νομοθετικές επιλογές.
Με τον νόμο 4354/2015 επιτράπηκε η μεταβίβαση των Κόκκινων Δανείων σε funds. Με το πρόγραμμα «Ηρακλής» (2019 και τις επεκτάσεις του, το 2021 και το 2023), το κράτος παρείχε εγγυήσεις δισεκατομμυρίων ευρώ για την τιτλοποίηση αυτών των δανείων. Και με τον Πτωχευτικό Κώδικα (Ν. 4738/2020), θεσμοθετήθηκε η δυνατότητα μιας πλήρους απώλειας περιουσίας, ακόμη και για φυσικά πρόσωπα.
Αυτές οι κινήσεις, άρχισαν να δημιουργούν μια νέα πραγματικότητα, με ένα τεράστιο όγκο ακινήτων να μετακινούνται από τους ιδιώτες στις τράπεζες, από τις τράπεζες σε funds και από τα funds πίσω στην αγορά.
Και εδώ ξεκινάει το επόμενο στάδιο…
Ακίνητα που χάθηκαν μέσα από αυτή τη διαδικασία, επανεμφανίζονται ως «επενδυτικά προϊόντα», πλήρως ανακαινισμένα και οργανωμένα, έτοιμα προς πώληση σε ξένους επενδυτές. Σε αυτή τη φάση, δραστηριοποιούνται εταιρείες real estate Ισραηλινών συμφερόντων, οι οποίες έχουν αναπτύξει ένα δυνατό και ολοκληρωμένο δίκτυο αγοράς, ανακαίνισης και διαχείρισης.
Στο πλαίσιο αυτό, η Palmo Group αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα εταιρείας με ισραηλινή επενδυτική βάση, καθώς ιδρύθηκε και ανήκει στους Peleg Yariv και Aviv Cohen, και η οποία, δραστηριοποιείται δυναμικά στην ελληνική αγορά ακινήτων με επίκεντρο την Αθήνα και εξειδικεύεται στην αγορά, ανάπτυξη και ανακαίνιση κτιρίων, απευθυνόμενη κυρίως σε επενδυτές από το Ισραήλ.
Δίπλα της, δραστηριοποιούνται και άλλες εταιρείες όπως η Greek House Group, η Progreece Group και η Finders στη Θεσσαλονίκη, και γενικότερα σε όλη την Ελλάδα, οι οποίες συνδέονται σε σημαντικό βαθμό με επιχειρηματικά σχήματα και επενδυτές ισραηλινής προέλευσης, καθώς διοικούνται ή έχουν ιδρυθεί από Ισραηλινούς επιχειρηματίες και απευθύνονται – και αυτές – κυρίως σε επενδυτικό κοινό από το Ισραήλ.
Παράλληλα, εταιρείες όπως η Bryte Investments δραστηριοποιούνται στην υποστήριξη αντίστοιχων επενδυτών, ενώ στον τομέα της φιλοξενίας, μεγάλοι όμιλοι όπως η Israel Canada Hotels (μέσω της εξαγοράς της Brown Hotels) και ο Fattal Hotel Group, ενισχύουν την παρουσία ισραηλινών κεφαλαίων στην ελληνική αγορά. Συνολικά, τα παραπάνω παραδείγματα καταδεικνύουν μια ευρύτερη επενδυτική κινητικότητα ισραηλινών συμφερόντων στον κλάδο των ακινήτων και του τουρισμού στην Ελλάδα.
Το φαινόμενο αυτό όμως, δεν περιορίζεται μόνο σε διαμερίσματα στο κέντρο των πόλεων. Επεκτείνεται και σε οργανωμένα projects, όπως το «Neorama» στην Επανομή Θεσσαλονίκης που είναι μια ιδιωτική ανάπτυξη με κοινοτικά χαρακτηριστικά, η οποία απευθύνεται σε διεθνές κοινό και προωθείται ως ένα Σύγχρονο Χωριό Υψηλών Προδιαγραφών.
Παράλληλα, το θεσμικό πλαίσιο, όχι μόνο δεν περιορίζει αυτές τις τάσεις, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις τις διευκολύνει. Μέσω του προγράμματος Golden Visa, και τα νέα όρια που τέθηκαν σε ισχύ από 1η Σεπτεμβρίου 2024.
Στην πράξη όμως, τα νέα όρια της Golden Visa επηρεάζουν άμεσα την ελληνική αγορά ακινήτων και τους ίδιους τους πολίτες. Η είσοδος επενδυτών με υψηλή αγοραστική δύναμη ανεβάζει τις τιμές πώλησης, ενώ ταυτόχρονα περιορίζει τα διαθέσιμα ακίνητα για όσους θέλουν να αγοράσουν ή να νοικιάσουν για να καλύψουν βασικές στεγαστικές ανάγκες. Παρά την αύξηση των ορίων, το «παράθυρο» των 250.000€ σε ειδικές περιπτώσεις διατηρεί το ενδιαφέρον για επενδύσεις σε παλαιότερα ακίνητα, με αποτέλεσμα η πίεση στην αγορά να παραμένει. Έτσι, η κατοικία μετατρέπεται ολοένα και περισσότερο σε επενδυτικό προϊόν, καθιστώντας δυσκολότερη την πρόσβαση των Ελλήνων σε προσιτή στέγη.
Το ερώτημα, όμως, δεν είναι αν υπάρχουν επενδύσεις.
Το ερώτημα είναι ποιο είναι το συνολικό αποτέλεσμα αυτών των πολιτικών επιλογών, που έγιναν τα τελευταία χρόνια! Όλες αυτές οι πολιτικές επιλογές, σε συνδυασμό, διαμορφώνουν το σημερινό τοπίο στην αγορά ακινήτων και επηρεάζουν άμεσα το ποιος τελικά κατέχει την Ιδιοκτησία στη Χώρα μας.
Όταν, από τη μία πλευρά, πολίτες χάνουν ακίνητα μέσω τραπεζών, funds και πλειστηριασμών, και από την άλλη, τα ίδια ή παρόμοια ακίνητα επιστρέφουν στην αγορά ως επενδυτικές ευκαιρίες προς το εξωτερικό, τότε δημιουργείται μια εικόνα που δεν μπορούμε να αγνοούμε.
Και εδώ βρίσκεται η ξεκάθαρη ευθύνη των Πολιτικών μας και μάλιστα, όχι ως παρατηρητές, αλλά ως πρωταγωνιστές. Οι νόμοι που εφαρμόστηκαν δεν ήταν ουδέτεροι, ούτε τεχνικοί, ήταν συνειδητές επιλογές με συγκεκριμένη κατεύθυνση και προβλέψιμες συνέπειες. Η μεταφορά περιουσίας, η πίεση στους πολίτες και η αναδιαμόρφωση της αγοράς, δεν προέκυψαν από την Αγορά, αλλά από αποφάσεις που ελήφθησαν και υλοποιήθηκαν. Και όταν η ίδια η χώρα προβάλλεται πλέον ανοιχτά ως Επενδυτικό Προϊόν, αυτό δεν είναι τυχαίο επικοινωνιακό μήνυμα, είναι μία πολιτική γραμμή. Η διαφήμιση στο «Ελευθέριος Βενιζέλος», δεν είναι η αρχή αυτής της πορείας. Είναι η πιο καθαρή και προκλητική εικόνα του αποτελέσματος που οι ίδιοι οι θεσμοί διαμόρφωσαν.
Γιατί, τελικά, το ζήτημα δεν είναι μόνο ποιος επενδύει, αλλά αν υπάρχει ισορροπία ανάμεσα στην επένδυση και την προστασία της Ελληνικής κοινωνίας που, όπως φαίνεται για τους περισσότερους πολίτες, αυτή η ισορροπία έχει χαθεί. Με αποτέλεσμα να γίνει μία χώρα στην οποία η κατοικία θα ανήκει σε ξένους και θα είναι απρόσιτη για τους Έλληνες.
Σε αυτή την πολιτική προσέγγιση η ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΥΝΕΛΕΥΣΙΣ ως Φορέας της Δημοκρατίας, δίνει τη λύση στα σημερινά αδιέξοδα, τα οποία δε βλέπει ξεχωριστά, αλλά, ως μια συνολική αλλαγή του τρόπου λειτουργίας του κράτους και της σχέσης του με τον πολίτη. Η βάση αυτής της αλλαγής οδηγείται από αρχές που αφορούν την Ισονομία, την Ισοπολιτεία και την Ισοκρατία.
Ισονομία σημαίνει ίση μεταχείριση όλων απέναντι στον νόμο, η Ισοπολιτεία είναι η ίση και δίκαιη σχέση του πολίτη με το κράτος, και η Ισοκρατία είναι η ουσιαστική συμμετοχή των πολιτών στις αποφάσεις. Σε κάθε περίπτωση, το κεντρικό ζητούμενο παραμένει αμετάβλητο και γεννάται η ανάγκη για ένα σύστημα που δεν θα αφήνει τον πολίτη εκτεθειμένο απέναντι σε οικονομικές και θεσμικές πιέσεις, αλλά θα του διασφαλίζει μία δίκαιη και ισορροπημένη αντιμετώπιση για όλους.