Γράφει η Τυρώ
Την πορεία του Μέγα Αλεξάνδρου δεν μπορούμε να την περιορίσουμε στην απλή έννοια της κατάκτησης. Δεν υπήρξε ένας συνηθισμένος Στρατηλάτης της ιστορίας, αλλά μια μοναδική μορφή που άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται τον κόσμο. Μέσα από το όραμά του, ο Ελληνικός Πολιτισμός δεν έμεινε περιορισμένος σε σύνορα, αλλά ταξίδεψε, διαδόθηκε και ρίζωσε σε μακρινούς τόπους, δημιουργώντας μια νέα Πολιτισμική Πραγματικότητα.
Καθώς η πορεία του στην Ανατολή πλησίαζε στο τέλος της, Ο Μέγα Αλέξανδρος δεν έδειξε ποτέ ότι σκέφτεται μόνο ως κατακτητής εδαφών. Αντίθετα, στράφηκε προς κάτι πολύ μεγαλύτερο, τη θάλασσα. Εκεί όπου δεν υπάρχουν σύνορα, αλλά δρόμοι που ενώνουν τους ανθρώπους. Ο Αλέξανδρος δεν ήταν ένας κατακτητής που άφηνε πίσω του καταστροφή. Ήταν εκπολιτιστής. Όπου πήγαινε, ίδρυε πόλεις, τις γνωστές Αλεξάνδρειες, και άφηνε πίσω του τον ελληνικό πολιτισμό, τη γλώσσα, την παιδεία, τη σκέψη. Δημιουργούσε γέφυρες ανάμεσα στους λαούς. Αυτό είναι το μεγαλείο του, αφού δεν ένωσε τον κόσμο με φόβο, τον ένωσε με πολιτισμό.
Σε αυτό το σημείο αναθέτει μια αποστολή στον ναύαρχό του, τον Νέαρχο και του εμπιστεύεται τη χαρτογράφηση μιας άγνωστης θαλάσσιας πορείας από τον Ινδό ποταμό προς τον Περσικό Κόλπο.
Η πορεία του Νεάρχου, όπως καταγράφεται από τον Αρριανό, δεν ήταν απλά ένα ιστορικό θαλάσσιο ταξίδι. Ήταν μια πορεία μέσα στο Άγνωστο, κατά μήκος Αφιλόξενων Ακτών και Επικίνδυνων θαλασσών, μέχρι την είσοδο Ενός από τα πιο Κρίσιμα περάσματα του Κόσμου, τα σημερινά Στενά του Ορμούζ. Και εκεί, στην περιοχή της Αρμόζειας, (σημερινό Ορμούζ) αποκαλύπτεται κάτι ουσιαστικό, ένα φυσικό σημείο σύνδεσης Ανατολής και Δύσης, ένας θαλάσσιος κόμβος που καθόριζε και συνεχίζει να καθορίζει την παγκόσμια ροή του εμπορίου.
Ένα όραμα που ξεπερνά την εποχή του, γιατί Ο Μέγα Αλέξανδρος δεν είδε απλώς μια επιτυχημένη αποστολή⸱ είδε τη δυνατότητα ενός ενιαίου κόσμου. Έναν κόσμο όπου οι δρόμοι της στεριάς και της θάλασσας συνδέουν πολιτισμούς, ιδέες και ανθρώπους.
Η συγκίνηση που καταγράφεται από τον Αρριανό κατά την επιστροφή του Νεάρχου δεν είναι τυχαία. Δεν ήταν απλώς η χαρά της επιτυχίας, αλλά η συνειδητοποίηση ότι κάτι μεγαλύτερο είχε μόλις αποκαλυφθεί, ένας κρίσιμος θαλάσσιος κόμβος που μπορούσε να αλλάξει την ιστορία.
Η ιστορική συνέχεια των Στενών του Ορμούζ επιβεβαίωσε από νωρίς τη διαχρονική τους σημασία, καθώς η περιοχή εξελίχθηκε σε έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς διαύλους του κόσμου, συνδέοντας την Ινδία, την Κίνα, τη Μεσοποταμία και την Αφρική μέσα από ένα πυκνό δίκτυο θαλάσσιου εμπορίου. Ένας δρόμος που έμελλε να γίνει, 23 αιώνες αργότερα, μέρος της μεγάλης εμπορικής αλυσίδας που γνωρίζουμε ως Δρόμο του Μεταξιού.
Μετά τον θάνατό του Μέγα Αλέξανδρου, οι διάδοχοί του, όπως οι Σελευκίδες, συνέχισαν να αξιοποιούν αυτή τη γνώση. Οχύρωσαν στρατηγικά σημεία στον Περσικό Κόλπο, γιατί είχαν καταλάβει τη σημασία αυτού του περάσματος. Αιώνες αργότερα, γύρω στο 1300 μ.Χ., εμφανίζονται οι Μογγόλοι κατακτητές. Οι επιδρομές τους έφεραν καταστροφή, λεηλασίες και φόβο. Πόλεις εγκαταλείφθηκαν, πληθυσμοί μετακινήθηκαν, το εμπόριο διαλύθηκε.
Οι άνθρωποι αναγκάστηκαν να φύγουν από τις ηπειρωτικές περιοχές και να καταφύγουν στο νησί του Ορμούζ για ασφάλεια. Και όμως… ακόμη και μέσα από αυτή την καταστροφή, το ίδιο σημείο παρέμεινε κέντρο. Το νησί του Ορμούζ μετατράπηκε σε έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς κόμβους του κόσμου. Από εκεί περνούσαν δρόμοι που συνέδεαν την Κίνα, την Ινδία, τη Δυτική Ασία και την Ανατολική Αφρική.
Είναι το ίδιο πέρασμα. Η ίδια γεωγραφία. Αυτό που είχε δει ο Μ. Αλέξανδρος αιώνες πριν. Και εδώ φαίνεται ξεκάθαρα η διαφορά. Από τη μία μεριά, ένας Άνθρωπος που ένωσε λαούς, άφησε πολιτισμό και δημιούργησε πόλεις. Από την άλλη, οι κατακτητές που άφησαν πίσω τους καταστροφή και ερήμωση. Και όμως, το όραμα του Μ. Αλεξάνδρου άντεξε στον χρόνο.
Σήμερα, τα Στενά του Ορμούζ εξακολουθούν να αποτελούν ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία του πλανήτη. Ένα τεράστιο ποσοστό της παγκόσμιας ενέργειας και του εμπορίου, περνά από αυτό το στενό πέρασμα. Ταυτόχρονα όμως, παραμένει ένα σημείο έντασης και συγκρούσεων.
Και τότε γεννιέται ένα ερώτημα που δεν μπορούμε να αγνοήσουμε, πώς γίνεται ένας άνθρωπος πριν από τόσους αιώνες να είχε δει τόσο καθαρά αυτό που εμείς ζούμε ακόμη και σήμερα;
Αυτό συμβαίνει γιατί δεν έβλεπε τον κόσμο ως σύνορα, αλλά ως ένα ενιαίο σύνολο, ως κάτι που μπορεί να ενωθεί. Ήθελε να φέρει κοντά τους λαούς, να ανοίξει δρόμους επικοινωνίας, εμπορίου και πολιτισμού, να ενώσει κόσμους και όχι να τους διαλύσει.
Και όμως, σήμερα, τόσους αιώνες μετά, οι ίδιοι τόποι εξακολουθούν να γίνονται πεδία συγκρούσεων, με πολέμους και ανταγωνισμούς για εξουσία και έλεγχο, σαν να μη μάθαμε τίποτα, σαν να ξεχάσαμε ότι η Πραγματική Δύναμη βρίσκεται στην Ένωση.
Και ίσως, τελικά, αυτή να είναι η μεγαλύτερη παρακαταθήκη του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Γιατί δεν κατέκτησε απλώς τον κόσμο, αλλά προσπάθησε να τον ενώσει.