Γράφει η Ελένη Νιάρχου
Μέχρι τώρα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θεσπίσει επτά διαφορετικές εγκρίσεις για χρήση εντόμων στα τρόφιμα σε διάφορες μορφές, όπως: γρύλους, κάμπιες και ακρίδες, με κάθε μία μορφή να έχει τη δική της επιστημονική ονομασία που πρέπει να αναγράφεται υποχρεωτικά στις ετικέτες. Τα έντομα, μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε ψωμί και αρτοσκευάσματα, σε μπάρες δημητριακών και πρωτεΐνης, σε ζυμαρικά, σάλτσες και σούπες, σε προϊόντα για vegetarians, σε σνακς, αλλά και σε σοκολάτες και γλυκά. Ουσιαστικά, μιλάμε για μια τεράστια γκάμα προϊόντων που καθημερινά καταναλώνουμε οπότε … καλή μας όρεξη!
Τα τελευταία χρόνια είναι όλο και πιο συχνό το φαινόμενο της προσθήκης συστατικών στα προϊόντα που καταναλώνουμε, τα οποία είναι αμφίβολο το πώς επηρεάζουν την ανθρώπινη υγεία, πόσο μάλλον όταν πρόκειται για συστατικά που δεν ξέρουμε αν είναι συμβατά με την ανθρώπινη φυσιολογία. Άλλωστε, έχει ήδη αποδειχθεί ότι η σύγχρονη βιομηχανία τροφίμων, με τον τρόπο που επεξεργάζεται, αλλά και τροποποιεί την τροφή μας, έχει συμβάλει ή και δημιουργήσει πολλά προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζουμε στις μέρες μας, κάτι το οποίο μαθαίνουμε με πολύ άσχημο τρόπο, χρόνια μετά την κατανάλωσή τους.
Ένα τέτοιο δείγμα είναι τα άλευρα που περιέχουν γλουτένη, τα οποία “επιβλήθηκαν” δια νόμου το 1926 επί Κυβέρνησης Ελευθερίου Βενιζέλου, σε ένα τεράστιο σκάνδαλο με τον τότε πρωθυπουργό να ευνοεί με αυτόν τον νόμο άτομα από το φιλικό του περιβάλλον που σχετίζονταν με την παραγωγή αλεύρων που περιείχαν γλουτένη σε υψηλά επίπεδα. Απαγορεύτηκε λοιπόν δια νόμου να καλλιεργείται οποιοσδήποτε σπόρος ο οποίος δεν περιείχε γλουτένη πάνω από το 26%, με αποτέλεσμα ο πανάρχαιος ελληνικός δίκοκκος σπόρος να εξαφανιστεί.
Έτσι λοιπόν, με έναν νόμο, είναι εφικτό να αλλάξουν οι διατροφικές μας συνήθειες οι οποίες θα μας οδηγήσουν σε έναν τεράστιο αγώνα καταπολέμησης προβλημάτων υγείας που μας δημιουργούνται επειδή κάποιοι αποφασίζουν να μας επιβάλλουν να τρώμε … σκουπίδια.
80 χρόνια μετά, ένα μεγάλο ποσοστό των ανθρώπων αντιμετωπίζουν πολύ σοβαρά προβλήματα με την δυσανεξία στη γλουτένη, καθώς τα άλευρα είναι ένα συστατικό που χρησιμοποιείται στα περισσότερα προϊόντα που καταναλώνουμε. Προβλήματα που δεν υπήρχαν στο παρελθόν, αφού η κατανάλωση της γλουτένης ήταν σχεδόν μηδαμινή, αλλά και είχε διαφορετική σύσταση γλουτενικών πρωτεϊνών από το σύγχρονο σιτάρι που τελικά δεν είναι συμβατό με την ανθρώπινη φυσιολογία. Το ίδιο γεγονός βλέπουμε να επαναλαμβάνεται στις μέρες μας με την χρήση των εντόμων στη διατροφή μας και μάλιστα σε τόσο ευρεία χρήση, που είναι δύσκολο να αποφευχθούν.
Η αποτύπωση των συστατικών ενός προϊόντος πάνω σε μία ετικέτα, δεν καθιστά εφικτή τη μη – κατανάλωση αυτών που δε θα θέλαμε να καταναλώσουμε, αφού είναι πραγματικά αδύνατο να περνάμε ατελείωτες ώρες στους διαδρόμους των σούπερ μάρκετ για να τσεκάρουμε συστατικά που κρύβονται πίσω από επιστημονικούς όρους που κανείς δεν αντιλαμβάνεται, ειδικά όταν πρόκειται για τα περισσότερα προϊόντα που καταναλώνουμε. Φυσικά και δεν μπορούμε να ζητάμε από κάθε καφετέρια ή εστιατόριο που επισκεπτόμαστε να μας δείχνουν τις ετικέτες των προϊόντων που χρησιμοποιούν, αλλά ούτε μπορούμε να ελέγξουμε τι προϊόντα καταναλώνουν τα ζώα στις κτηνοτροφικές μονάδες από τα οποία παίρνουμε το κρέας ή τα παράγωγά τους.
Άρα, αυτό που καταλήγει στο πιάτο μας από οποιαδήποτε διαδρομή, είναι αδύνατον να ελεγχθεί από τους καταναλωτές, λόγω έλλειψης χρόνου ή γνώσης, αλλά και εξαιτίας της αδυναμίας παρακολούθησης της διαδρομής του. Συνεπώς, όσες ετικέτες και αν διαβάσουμε, είμαστε υποχρεωμένοι να καταναλώνουμε οτιδήποτε αποφασίζει το παγκόσμιο καθεστώς.
Οι παγκόσμιοι οργανισμοί υγείας περιορίζονται μόνο στον τρόπο καταγραφής των συστατικών ή στην περιεκτικότητα αυτών στα προϊόντα που καταναλώνουμε, περιεκτικότητα που συνεχώς αυξάνεται. Όμως, οι οργανισμοί αυτοί δεν έχουν δημιουργηθεί για να υποχρεώνουν τις εταιρείες τροφίμων να αναγράφουν τα συστατικά και τα ποσοστά αυτών, αλλά για να προστατεύουν τους καταναλωτές από βλαβερές ουσίες και συστατικά που επηρεάζουν την υγεία τους και δε θα έπρεπε καν να περιλαμβάνονται στις τροφές μας. Αυτό φυσικά, είναι κάτι που δε συμβαίνει, αφού όλοι αυτοί οι οργανισμοί εμπλέκονται με κυβερνητικούς κύκλους και μαζί εξυπηρετούν τα συμφέροντα πολυεθνικών και όχι το συλλογικό συμφέρον των ανθρώπων.
Μάλιστα, οι οργανισμοί που τάσσονται υπέρ της “προστασίας” του πλανήτη με «βιώσιμες» πηγές πρωτεΐνης, υποστηρίζουν ότι τα έντομα χρειάζονται λιγότερο νερό, χώρο και τροφή από τα ζώα και αυτό είναι μία λύση στο τεράστιο πρόβλημα των απαιτήσεων της κατανάλωσης ζωικών προϊόντων, που δημιουργεί προβλήματα στην γαία μας. Ένα πρόβλημα που ουσιαστικά δεν υφίσταται, αφού θα το βιώναμε ως καταναλωτές μέσα από την αύξηση των τιμών του κρέατος, αλλά και την έλλειψη τους στην αγορά. Σε αντίθεση με αυτό, η βιομηχανία fast food και εστιατορίων, σερβίρει τόνους κρέατος κάθε χρόνο, ενώ εμείς, θα πρέπει να τρώμε γρύλους για να «σώσουμε τον πλανήτη».
Πρέπει όμως να καταλάβουμε ότι πλανήτης και άνθρωπος είναι απόλυτα συνυφασμένοι μεταξύ τους και σε καμία περίπτωση δεν μπορούμε να είμαστε απέναντι στη φυσιολογία του ανθρώπου για το “καλό” του πλανήτη. Η βιωσιμότητά του, δεν είναι κάτι πέραν του ανθρώπου, αλλά είναι ένα και το αυτό. Εξάλλου, υπάρχουν τόσοι άλλοι τρόποι που συμβάλλουν στη βιωσιμότητα του πλανήτη και συμβάλλουν επίσης και στην υγεία του ανθρώπου. Η ενίσχυση των κτηνοτρόφων, ώστε να πολλαπλασιαστεί η παραγωγή για τις ανάγκες της ανθρωπότητας, αλλά και η αλλαγή της κτηνοτροφικής παραγωγής σε ένα μοντέλο που θα προσφέρουν την τέλεια τροφή, θα μας εξασφαλίσει αυτό ακριβώς που ζητάμε …
Έναν υγιή άνθρωπο σε έναν βιώσιμο πλανήτη με τα δύο αυτά μέρη να συνυπάρχουν σε απόλυτη ισορροπία.