Γράφει η Ελένη Νιάρχου
Η εικόνα της ελληνικής οικονομίας που συχνά προβάλλεται από τους πολιτικούς τα τελευταία χρόνια, απέχει σημαντικά από την πραγματικότητα που αποτυπώνουν τα ίδια τα δεδομένα. Στην πραγματικότητα, υπάρχει μια ακραία συγκέντρωση πλούτου όπου μόλις το 2,8% των καταθετών ελέγχει το 60% των καταθέσεων. Την ίδια στιγμή, δείκτες της Eurostat για την φτώχεια, δείχνουν την Ελλάδα να φτάνει στο 66,8%, έναντι του 17% στην Ε.Ε, οι οποίοι επιβεβαιώνουν το κοινωνικό αυτό πρόβλημα και την έκτασή του. Οι δηλώσεις της οικονομολόγου και συγγραφέως, Βίκυ Πράις, συμφωνούν με τους δείκτες και τα δεδομένα που καταγράφονται για την Ελλάδα, παρά ταύτα, η κυβέρνησή μας συνεχίζει να παρουσιάζει μια εικόνα σταθερότητας και “επιτυχίας”, θυμίζοντας πρακτικές του παρελθόντος που οδήγησαν τη χώρα στα μνημόνια και στη μακροχρόνια οικονομική δυσχέρεια.
Το ερώτημα που προκύπτει είναι: Βρισκόμαστε ξανά μπροστά σε μια επικίνδυνη οικονομική απόκλιση μεταξύ πραγματικότητας και αφήγησης;
Δυστυχώς, η απόκλιση αυτή υφίσταται και οφείλεται στο γεγονός ότι η κυβέρνηση προβάλλει “θετικά” μακροοικονομικά δεδομένα. Τα μακροοικονομικά δεδομένα είναι στατιστικά στοιχεία που περιγράφουν τη συνολική εικόνα της οικονομίας της χώρας, κυρίως μέσω του ΑΕΠ, του πληθωρισμού, της ανεργίας, του δημόσιου χρέους και των επενδύσεων. Όμως, αυτή η συνολική εικόνα δεν αποτυπώνει το πώς ζει ο κάθε πολίτης στην καθημερινότητά του, γιατί ενώ το σύνολο το πολιτών αποτελεί το μεγαλύτερο ποσοστό της Ελληνικής κοινωνίας, αριθμητικά τουλάχιστον, κατέχει το μικρότερο ποσοστό πλούτου της Ελληνικής οικονομίας. Είναι μία σημαντική παράμετρος που αλλάζει τελείως το τοπίο για το τι πραγματικά βιώνουμε στις τσέπες μας, αλλά και το πώς επηρεάζεται τελικά η Εθνική μας οικονομία.
Η Εθνική οικονομία μιας χώρας είναι το σύνολο όλων των δραστηριοτήτων που σχετίζονται με τον παραγωγικό τομέα, καθώς και με τη διακίνηση και κατανάλωση των αγαθών και των υπηρεσιών. Αποτελείται από την παραγωγή προϊόντων και υπηρεσιών μέσω επιχειρήσεων, τις εξαγωγές και εισαγωγές, τους πολίτες που εργάζονται, τα νοικοκυριά που καταναλώνουν, τις τράπεζες που διαχειρίζονται τα χρήματά μας και το κράτος που νομοθετεί, φορολογεί και διοικεί. Η ανάπτυξη έρχεται μέσω επενδύσεων, εκπαίδευσης, παραγωγικότητας των εργαζομένων, νέων καινοτομιών, κατανάλωσης προϊόντων, αλλά και εξαγωγών. Για τη διατήρησή της χρειάζεται δίκαιη κατανομή πλούτου, βιώσιμη δημόσια οικονομία (φόροι, χρέη κ.λπ.), αλλά και σταθερότητα των θεσμών σε ένα διοικητικό μοντέλο με νόμους που να διασφαλίζουν την εύρυθμη λειτουργία όλων των παραπάνω και να ανταποκρίνονται άμεσα σε καταστάσεις κρίσης.
Στην Ελλάδα βιώνουμε ακριβώς τα αντίθετα.
Άνιση κατανομή πλούτου, άδικους και καταχρηστικούς φόρους, μη – βιώσιμα χρέη και όλες τις κυβερνήσεις να ενισχύουν τράπεζες και επενδυτές με φοροαπαλλαγές και διευκολύνσεις. Δάνεια που δίνονται απλόχερα σε δικούς τους ανθρώπους, τα οποία τελικά πληρώνονται από το Ελληνικό Δημόσιο, δηλαδή από όλους εμάς. Ταυτόχρονα, οι πολίτες ερχόμαστε αντιμέτωποι καθημερινά με ανάγκες στις οποίες δεν μπορούμε να ανταπεξέλθουμε, ακριβώς επειδή κάποιοι αποφάσισαν ότι πρέπει να συγκεντρώνουν στις τσέπες τους τον ιδρώτα και τον πλούτο μας, αφού ό,τι βγάζουμε πρέπει να το δίνουμε.
Μια οικονομία μπορεί να “φαίνεται” ότι λειτουργεί ακόμη κι όταν ο πλούτος είναι συγκεντρωμένος στους λίγους, αλλά στην πραγματικότητα νοσεί. Όσο η πλειονότητα των πολιτών φτωχοποιείται, πέφτει η κατανάλωση, μειώνονται τα φορολογικά έσοδα, αυξάνονται οι κοινωνικές εντάσεις, περιορίζεται η ανάπτυξη και αφού οι λίγοι δεν μπορούν να “κινήσουν” μόνοι τους την οικονομία, το οικοδόμημα καταρρέει. Η υπερβολική ανισότητα, διαταράσσει βασικούς μηχανισμούς της οικονομίας και έχει συνδεθεί ιστορικά με κρίσεις και ύφεση.
Είναι προφανές ότι αυτά τα απλά οικονομικά δεδομένα είναι γνωστά και στα κόμματα που έχουν κυβερνήσει την Ελλάδα, αλλά και σε όλους τους συνεργαζόμενους οικονομολόγους, υπουργούς και υφυπουργούς. Αυτό που θα πρέπει να αντιληφθούμε, είναι για ποιον λόγο οι κυβερνώντες μας, ενώ γνωρίζουν πολύ καλά τα δεδομένα αυτά, συνεχίζουν και κινούνται μέσα σε ένα τόσο άδικο οικονομικό πλαίσιο απέναντι στον πολίτη.
Τα οικονομικά συμφέροντα είναι ο μόνος λόγος της πολιτικής αυτής.
Τα πολιτικά κίνητρα και η επιρροή των ισχυρών ομάδων που εμπλέκονται στα οικονομικά συμφέροντα επηρεάζουν τη λήψη αποφάσεων και τη χάραξη της εκάστοτε πολιτικής. Οι κυβερνώντες συνεργάζονται πάντα με τους ισχυρούς για ιδίον όφελος. Το παραμύθι ότι η ανάπτυξη μπορεί να έρθει από πάνω προς τα κάτω, μας το πλασάρουν μόνο για να δικαιολογήσουν την ευνοϊκή μεταχείριση των ισχυρών. Ενισχύουν την “φαινομενική” σταθερότητα, για να μπορούν να επωφελούνται των κονδυλίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή άλλων παγκόσμιων φορέων που μοιράζονται με τους “ισχυρούς”, για να γεμίζουν οι τσέπες και των δύο. Το τραπεζικό σύστημα είναι ένα άλλο μεγάλο κομμάτι που βοηθά στη διατήρηση όλου του παραπάνω μοντέλου, αφού κερδίζει από τη συγκέντρωση κεφαλαίων και τη διαχείρισή τους και μοιράζει δάνεια και επενδύσεις όπου χρειαστεί. Η συνεργασία των κυβερνώντων με τράπεζες και επενδυτές, φέρνει το επιθυμητό αποτέλεσμα, μόνο γι’ αυτούς.
Έτσι, το πολιτικό σύστημα διατηρεί την πελατειακή του σχέση με τους “ισχυρούς” παράγοντες, για να παραμένει στην εξουσία.
Επειδή λοιπόν αυτό το μοντέλο καλά κρατεί εδώ και χρόνια, ο μόνος τρόπος για να σπάσει, είναι να αναλάβουν οι Έλληνες πολίτες την διαχείριση της χώρας, αφού όλοι οι πολιτικοί εμπλέκονται σε ένα τόσο σαθρό, διεφθαρμένο σύστημα από το οποίο ακόμα και να θέλουν, είναι δύσκολο να ξεφύγουν. Μόνο όσοι δεν έχουν εμπλακεί σε αυτό το πολιτικό κατεστημένο, μπορούν να απαιτήσουν διαφάνεια, απόδοση ευθυνών και φυσικά μια νομοθεσία που να αποκαταστήσει το δίκαιο και να φέρει την ευημερία στην Ελλάδα. Μόνο με επιτροπές ελέγχου του δημόσιου χρήματος, ελεγκτικούς μηχανισμούς των διοικήσεων, αλλά και πλήρη αξιολόγηση της διαχείρισης των χρημάτων από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, μπορούμε να οδηγηθούμε σε ανάπτυξη. Και όλα αυτά πάντα με την συμμετοχή όλων των πολιτών.
Γιατί πολιτική και οικονομία χωρίς τους ίδιους τους πολίτες, δεν μπορεί να υπάρξει.