Γράφει η Τυρώ
Η ανακάλυψη του αγάλματος της θεάς Αθηνάς στη Λαοδίκεια της Μικράς Ασίας δεν είναι απλώς μια είδηση. Δεν είναι κάτι που το διαβάζεις και προχωράς. Είναι κάτι που σε σταματάει, για να σε κάνει να σκεφτείς και να νιώσεις μια υπερηφάνια, αλλά συγχρόνως και μια βαθιά στεναχώρια.
Γιατί εδώ, δε μιλάμε απλά για ένα άγαλμα, μιλάμε για τη θεά Αθηνά. Μιλάμε για ένα σύμβολο του απεριόριστου, σοφότατου και Στρατηγικού Νου της Σκέψης. Μιλάμε για έναν ολόκληρο κόσμο, για την ελληνική Θεογονία και Κοσμογονία, για τον τρόπο που οι άνθρωποι τότε αντιλαμβάνονταν τον κόσμο, τη γνώση και τη ζωή.
Η Λαοδίκεια, συγκεκριμένα η Λαοδίκεια στον Λύκο της Φρυγίας, δεν ήταν μια τυχαία πόλη. Ήταν μια ελληνική πόλη με μεγάλη ιστορία, που ιδρύθηκε τον 3ο αιώνα π.Χ. από τον Σελευκίδη, βασιλιά Αντίοχο Β΄ και πήρε το όνομά της από τη σύζυγό του, τη Λαοδίκη. Από την αρχή, ανήκε στον Ελληνικό κόσμο και εξελίχθηκε σε ένα δυνατό κέντρο εμπορίου και πολιτισμού. Ακόμα και αργότερα, κατά τη ρωμαϊκή περίοδο, συνέχισε να ακμάζει, κρατώντας αυτή τη συνέχεια, γνωστή για την οικονομική της δύναμη και ιδιαίτερα για την παραγωγή της.
Και εδώ ακριβώς αρχίζουν οι σκέψεις στον τρόπο που παρουσιάζεται το άγαλμα της Θεάς Αθηνάς.
Ο Μεχμέτ Νουρί Ερσόι (Mehmet Nuri Ersoy) ανέφερε χαρακτηριστικά ότι:
«Ο χώρος αυτός, που αποτέλεσε σκηνικό για τα έπη του Ομήρου, φαίνεται πως λειτουργούσε και ως κέντρο πολιτιστικής αφήγησης στην αρχαιότητα. Το συγκεκριμένο έργο, το οποίο αντανακλά το κλασικό ύφος της εποχής του Αυγούστου, διακρίνεται για την εξαιρετική καλλιτεχνική του ποιότητα. Στο πλαίσιο του οράματός μας “Κληρονομιά για το Μέλλον”, συνεχίζουμε να διαφυλάσσουμε αυτή τη σπουδαία πολιτιστική παρακαταθήκη και να τη μεταφέρουμε στις επόμενες γενιές».
Η συγκεκριμένη διατύπωση, το τοποθετεί κυρίως στη ρωμαϊκή περίοδο και ειδικότερα στην εποχή του Αυγούστου, η οποία στηρίζεται κυρίως στην εξωτερική εικόνα και στην τεχνοτροπία του έργου, χωρίς την πλήρη ιστορία της Λαοδίκειας. Ωστόσο, μια τέτοια προσέγγιση δεν μπορεί να στηρίξει την τελική αρχαιολογική χρονολόγηση, γιατί μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει δημοσιευμένη επιστημονική μελέτη που να τεκμηριώνει με σαφήνεια μια παλαιότερη ιστορική προέλευση, πριν από τη ρωμαϊκή περίοδο.
Η αναφορά στο «κλασικό ύφος της εποχής του Αυγούστου», δείχνει κυρίως το πώς φαίνεται το έργο και μια ρωμαϊκή επανεκτέλεση, όχι απαραίτητα το πότε δημιουργήθηκε αρχικά. Στην πραγματικότητα, τέτοια γλυπτά στη Μικρά Ασία κουβαλούν μια πολύ βαθύτερη ιστορία, όπου η ελληνιστική παράδοση συνεχίζει να ζει για αιώνες και να επηρεάζει έντονα και τη ρωμαϊκή τέχνη.
Και εδώ είναι που χάνεται η ουσία στη δημόσια αφήγηση… γιατί όταν τα βάζουμε όλα κάτω από μια «ρωμαϊκή ταμπέλα», χάνουμε όλη τη βαθύτερη ιστορία του έργου άρα, χάνεται η συνέχεια. Χάνεται η ελληνική του ρίζα, μέσα από έναν ήδη διαμορφωμένο κόσμο που ήταν ελληνικός στην Ανατολή, στη Λαοδίκεια, στον Λύκο της Φρυγίας.
Και τότε, δεν μπορείς να μην ρωτήσεις. Εμείς, πού είμαστε; Γιατί δεν υπάρχει μια καθαρή φωνή να πει τα πράγματα όπως είναι; Γιατί κάθε τέτοιο εύρημα που είναι κομμάτι από εμάς περνάει έτσι, χωρίς να λένε ξεκάθαρα όλη την ιστορική του προέλευση; Γιατί αφήνουμε άλλους να λένε την ιστορία, χωρίς εμείς να είμαστε παρόντες;
Πού είναι το Υπουργείο Πολιτισμού το οποίο έχει όλη την ευθύνη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς σε όλον τον πλανήτη; Είναι άμοιρο ευθυνών; Η Υπουργός Πολιτισμού, που της αρέσουν και τα ακριβοπληρωμένα ταξιδάκια; Και φυσικά, όχι για φασαρίες αλλά για την αλήθεια, για τη μνήμη και την Αληθινή Ιστορία.
Και ρωτάω, υπάρχουν σχέδια; Υπάρχει φροντίδα; Υπάρχει κάποιος να δείξει καθαρά τη συνέχεια της Ελληνικότητας που φωνάζει σε κάθε ανασκαφή που γίνεται σε όλον τον πλανήτη; Ή απλώς κοιτάμε και σφυρίζουμε αδιάφορα;
Δε ζητάμε τίποτα περισσότερο από το αυτονόητο, να μην αλλοιώνουν την αλήθεια, να μην προσπερνούν τις ρίζες από την Ιστορία της Ανθρωπότητας, γιατί αυτό το άγαλμα που έχει όνομα και ιστορία, είναι κομμάτι από εμάς και όταν ο πολιτισμός μας, εδώ και χιλιάδες χρόνια, παραμορφώνεται για να βολεύει, τότε, εδώ, δεν χάνονται απλώς λέξεις, χάνεται η ίδια η Ιστορία.
Ο πολιτισμός δεν είναι κάτι που το διεκδικείς, ούτε κάτι που το προσαρμόζεις, όπως σε βολεύει. Είναι ευθύνη απέναντι στην ιστορία και τη μνήμη που έχουν μέσα τους τα ίδια τα ευρήματα. Και όταν αυτή η ευθύνη δεν υπηρετείται σωστά, αυτό που χάνεται πρώτα, δεν είναι τα λόγια, είναι η ίδια η αλήθεια της ιστορίας για την Ανθρωπότητα.
Μέσα σε αυτές τις παραλήψεις θα πρέπει, να γίνει καθήκον τους, ώστε να συγκροτηθούν επιτροπές με πραγματική επιστημονική επάρκεια και θεσμική ισχύ και η προστασία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς να πάψει να είναι λόγια και να γίνει πράξη. Πέρα όμως από τον έλεγχο, υπάρχει και η ευθύνη της προβολής, η οποία πρέπει να λέγεται ξεκάθαρα, χωρίς υπεκφυγές, για την συμβολή του Ελληνικού Πολιτισμού στη γνώση, την επιστήμη, τη φιλοσοφία και την τέχνη σε Παγκόσμιο επίπεδο. Να ενισχύσουν ουσιαστικά τη συνεργασία τους με διεθνείς φορείς, ώστε κανένα εύρημα να μην παρουσιάζεται αποκομμένο από την ιστορική του Αλήθεια, και να ενεργοποιηθούν επιτέλους οι διπλωματικοί μηχανισμοί, όχι τυπικά, αλλά Ενεργά, για την ενημέρωση των κοινωνιών και την υπεράσπιση των πολιτισμικών μας δικαιωμάτων, όπου αυτά τεκμηριώνονται. Γιατί η ιστορία δεν προστατεύεται με σιωπή ούτε με αδράνεια, προστατεύεται μόνο με παρουσία, ευθύνη και πράξεις. Η διαφορά είναι μία και εδώ δεν είναι λόγια, γιατί, είναι ήδη προγραμματισμένη Πράξη μέσα από τις προγραμματικές δηλώσεις της Ελλήνων Συνέλευσις.