Γράφει το Press Room
Πριν από εικοσιπέντε εκατονταετίες, κάτι αργόσχολοι τύποι, τους οποίους εγώ δε θα ονομάσω “αρχαίους” (τι πάει να πει “αρχαίος”;), αλλά προγόνους μου, αποφάσισαν να φτιάξουν κάτι μοναδικό, κάτι που αντίγραφό του, δύσκολα θα ξαναφτιαχνόταν, κάτι που η αρχιτεκτονική, η γλυπτική, η ζωγραφική, η μαρμαροτεχνική μέχρι και σήμερα θα ζήλευαν και θα μελετούσαν. Όπως έχετε καταλάβει, μιλάω για το “Σύμβολο του Ελληνισμού”, για το “Διαμάντι” της χώρας μας, τον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης και τα μοναδικά επιτεύγματα που έχουν φτιαχτεί εκεί. Τώρα, θα μου πει κάποιος: “κ. Αρθρογράφε, το έγραψες και μόνος σου, αργόσχολοι ήταν” κι εγώ θα απαντήσω ότι σαφώς το γράφω χιουμοριστικά!
Ας δούμε λοιπόν τις δύο κατηγορίες “αργόσχολων” που υπάρχουν! Η πρώτη κατηγορία “αργόσχολων”, είναι αυτή των προγόνων μας που έφτιαξαν κάτι που έχει “μείνει όρθιο”, όσο μπορεί και αυτό, εδώ και 2.500 χρόνια, μετά από τόσες κακουχίες, βανδαλισμούς, ανατινάξεις και κλεψιές! Η δεύτερη κατηγορία, είναι αυτή των σύγχρονων αργόσχολων, των πολυπραγμώνων, υπερεργατικών κυβερνώντων, που ό,τι φτιάχνουν, με τα βίας κρατάει μερικά χρόνια και αυτό με προϋποθέσεις: μη βρέξει, μη χιονίσει, μην… μην… μην… Η εξέλιξη των σύγχρονων κατασκευών είναι ότι πέφτουν ή χαλάνε, χωρίς καν να ισχύουν οι προηγούμενες προϋποθέσεις! Τόσο μπροστά είμαστε…
Έρχεται λοιπόν και κάποιος κακοπροαίρετος με ύφος και καμάρι και υποστηρίζει ότι οι κατασκευές εκεί έγιναν, αλλά… έκλεψαν το συμμαχικό ταμείο και τους απείλησαν κιόλας! “Μπράβο φωστήρα μου, μπράβο καμάρι μου”, θα απαντήσω εγώ και θα συνεχίσω στο ότι: “Αν είναι να κλέβουν τα ταμεία και να φτιάχνουν μεγαλουργήματα που θα στέκουν δυόμιση χιλιάδες χρόνια, ε, τότε, καλά κάνουν κι ας το συνεχίσουν!” Οι σύγχρονοι κυβερνώντες, παραπλανημένε ψηφοφόρε των 20€, δεν έχουν κλέψει απλά, έχουν λεηλατήσει το κράτος, εσένα, εμένα,τις τσέπες μας, τα σπίτια μας και όλα τα υπάρχοντά μας, χωρίς καν να έχουν ίχνος τσίπας πάνω τους και γι’ αυτό, συνεχίζουν ακάθεκτοι.
Σε ανασκαφές που έγιναν σε διάφορες περιοχές της Αθήνας, βρέθηκαν στήλες οι οποίες ανέγραφαν το κόστος των εργασιών που γίνονταν τότε. Το πιο ωραίο, είναι ότι χρόνο με τον χρόνο, γίνονταν πιο αναλυτικές, γράφοντας δηλαδή, ε συγγνώμη, “σκαλίζοντας” τις δαπάνες, έτσι ώστε να υπάρχει περισσότερη διαφάνεια στο πού κατέληγαν. Ακριβώς το αντίθετο, δηλαδή, από αυτό που συμβαίνει τώρα, που ναι μεν, υπάρχει μία τυπική ανάλυση των εξόδων, αλλά πουθενά δε, δε θα δείτε το νόμιμο ποσοστό μίζας του εκάστοτε υπουργού, της μίζας των εργολάβων, των προμηθευτών κ.λπ. κ.λπ.
Μετά τον συγκλονιστικό, ανεπανάληπτο, εξωπραγματικό, θεϊκό, αλλά τελικά, απερίγραπτο νόμο της υπουργού πολιτισμού Λίνας (Τσι)Μενδώνη, η οποία μετέτρεψε τα μουσεία από ΝΠΔΔ (Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου) σε ΝΠΙΔ (Νομικά Πρόσωπα Ιδιωτικού Δικαίου), έρχεται τώρα να αντιγράψει την τακτική των προγόνων μας σε ό,τι αφορά την Ακρόπολη και να βάλει εργολάβους στις αναστηλωτικές εργασίες. Εδώ, να τονίσουμε ότι στην τότε Αθήνα, δεν υπήρχε Υπουργείο Πολιτισμού με εργαζόμενους, οπότε η ιδιότητα του “εργολάβου”, ήταν η μοναδική που μπορούσε να υπάρξει. Προσπαθώντας λοιπόν, να βρει τρόπο για το πώς θα το κάνει, μια φαεινή ιδέα πέρασε από το μυαλό της: “Αφού το έκαναν τότε αυτοί, γιατί όχι κι εγώ σήμερα;” Αυτό είναι το ερώτημα που ταλανίζει το Υπουργείο Πολιτισμού.
Έχω την υποχρέωση να σας ενημερώσω για όσους και όσες δε γνωρίζετε ότι το άρθρο 24 του Συντάγματος (τουλάχιστον πριν τα μνημόνια) αναφέρει ότι: “Η προστασία του Πολιτιστικού Περιβάλλοντος αποτελεί υποχρέωση του κράτους και δικαίωμα του καθενός. Το κράτος οφείλει να λαμβάνει ιδιαίτερα προληπτικά και κατασταλτικά μέτρα για τη διαφύλαξη των μνημείων. Τα μνημεία, οι παραδοσιακές περιοχές και τα παραδοσιακά στοιχεία, τελούν υπό την προστασία του κράτους.”
Βλέπετε εδώ, ξεκάθαρα, ότι πουθενά δεν αναφέρονται οι εργολάβοι. Να συμφωνήσω ότι το Υπουργείο Πολιτισμού, δεν μπορεί να έχει υπαλλήλους όλων των ειδικοτήτων που υπάρχουν, δεν μπορεί να έχει εργάτες για την τσιμεντόστρωση του Βράχου, έγινε από εργολάβο, με χρηματοδότηση του Ιδρύματος Ωνάση. Δεν μπορεί να έχει υπαλλήλους “ασανσεράδες” για την τοποθέτηση του νέου ανελκυστήρα, έγινε από εργολάβο με χρηματοδότηση και πάλι του Ιδρύματος Ωνάση.
Το Υπουργείο Πολιτισμού με την καθοδήγηση της τωρινής υπουργού, αλλά και των παλαιοτέρων, φρόντισαν να καταργηθούν ειδικότητες οι οποίες θα εξυπηρετούνται από εργολάβους, κατήργησαν τους ελαιοχρωματιστές, τους σιδεράδες, τους οδηγούς φορτηγών, ακόμα και αυτούς που χύτευαν στα εκμαγεία του Υπουργείου, τα πιστά “αντίγραφα” των αγαλμάτων κ.λπ. που πωλούνται σε μουσεία. Πρόσφατα μάλιστα, προσλήφθηκε στην Ακρόπολη, χειριστής γερανού, όχι όμως με σύμβαση, όπως γινόταν έως τώρα, αλλά με “μπλοκάκι” και το ημερήσιο εισόδημά του, σε κάνει λίγο να ανατριχιάζεις.
Πάμε στο δια ταύτα τώρα, και να πούμε ότι αυτό το “κόσμημα της ανθρωπότητας” κινδυνεύει να βρεθεί σε λάθος χέρια. Αυτό το κόσμημα, το οποίο επίσημα πρώτος το αναγνώρισε ο Πέτρος Δ΄ της Αραγονίας το 1380 (!!!) λέγοντας: “Το εν λόγω κάστρο, είναι το πολυτιμότερο κόσμημα που υπάρχει στον κόσμο!” αναγνωρίζοντας τότε την αισθητική και την ιστορική υπεροχή της Ακρόπολης. Πρέπει να γίνει αντιληπτό ότι όσοι εργάζονται στο χώρο της Ακρόπολης, στα μνημεία δηλαδή, έχουν αποκτήσει μια εμπειρία στον αναστηλωτικό τομέα που όμοιά της δεν υπάρχει. Οι αρχιτέκτονες, οι μηχανικοί, οι μαρμαροτεχνίτες, οι οποίοι είναι και η ραχοκοκαλιά της αναστήλωσης, βρίσκονται καθημερινά αντιμέτωποι με νέες προκλήσεις, ο καθένας στον τομέα του.
Για τα επιτεύγματα των προγόνων μας, συγκεκριμένα στην Ακρόπολη, όπως μας ενημέρωσε ένας εργαζόμενος, δεν έχουν γίνει προσλήψεις μόνιμου προσωπικού, μετά από τις τελευταίες που έγιναν το 2006 με τον νόμο Παυλόπουλου. Από τότε, στον χώρο, υπάρχουν μόνο συνταξιοδοτήσεις. Προσλήψεις γίνονται μόνο με συμβάσεις, το γνωστό αυτό τέχνασμα των κυβερνήσεων, με τις οποίες δείχνουν ότι δεν υπάρχει ανεργία. Χαρακτηριστικά, μας είπε ο εργαζόμενος ότι το 2006 στα αναστηλωτικά έργα της Ακρόπολης εργάζονταν γύρω στα 250 άτομα, όλων των ειδικοτήτων, ενώ τώρα, στις αρχές του 2026, με τα βίας, φτάνουν τα 80 με 90. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, τον Νοέμβριο του 2025 στο Συνέδριο της Ομοσπονδίας του Υπουργείου Πολιτισμού, διαβάστηκε μια ανακοίνωση – διαμαρτυρία των εργαζομένων του κλάδου των εργατοτεχνιτών, η οποία περιγράφει ακριβώς τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο χώρος και το αναστηλωτικό έργο.
Συγκεκριμένα, λέει: “Οι μαρμαροτεχνίτες της Ακρόπολης χρόνια συμβάλλουμε στη διαφύλαξη, προστασία και διατήρηση των μνημείων του Βράχου. Η τέχνη μας, με την οποία εξυπηρετούμε αυτό το έργο, ανήκει στην άυλη πολιτιστική κληρονομιά της UNESCO, αλλά ο κλάδος μας, απειλείται με αφανισμό. Η συσσωρευμένη γνώση και εμπειρία μας, δεν μπορεί να μεταλαμπαδευτεί (λόγω έλλειψης προσωπικού) με κίνδυνο να χαθεί για πάντα η γνώση που μας δόθηκε, αλλά και αυτή που αποκτήθηκε στις αναστηλώσεις. Η μη – πρόσληψη προσωπικού, είναι σχεδιασμένη για να εξαφανίσει τη συλλογική μνήμη και την τεχνική εμπειρία, να απογοητεύσει τους νέους εργαζόμενους και να προσθέσει έξτρα φόρτο εργασιών στο έμπειρο μεν, αλλά γερασμένο δε, προσωπικό. Ο βαρύς εξοπλισμός (γερανοί, γερανογέφυρες, κόφτες) είναι συχνά χαλασμένος και τεχνολογικά ξεπερασμένος, παρόλα αυτά, δίνουμε τον καλύτερό μας εαυτό, ώστε να φέρουμε το καλύτερο αποτέλεσμα.” Κλείνει αυτή η πολύ ωραία, κατά τη γνώμη μου διαμαρτυρία, λέγοντας: “Δε διαμαρτυρόμαστε μόνο για τις θέσεις εργασίας μας, αλλά και για την ίδια την υλική μνήμη της Ακρόπολης. Αν σιωπήσουμε εμείς, θα σιωπήσει και το μάρμαρο.”
Αγαπητοί φίλοι και φίλες, ελπίζω να καταλάβατε τι συμβαίνει στο “Παγκόσμιο Κόσμημα”. Η γνώση των τωρινών εργαζομένων και η αγάπη τους για τον χώρο, δεν μπορεί να συγκριθεί με καμία εταιρεία που απλά θα διεκπεραιώσει τη δουλειά που θα της ανατεθεί. Πώς είναι δυνατόν να αφήσουμε όλοι μας ανεξαιρέτως αυτό το “στολίδι”, έρμαιο σε χέρια άσχετων εργολάβων που το μόνο που θα τους νοιάξει, είναι να τελειώσουν, όπως – όπως, το έργο, προκειμένου να πληρωθούν. Δεν μπορούν επ ουδενί οι υπάλληλοι των εργολάβων να επιδείξουν την ίδια προσοχή με τους εργαζόμενους του χώρου, όχι γιατί δεν έχουν τη διάθεση, αλλά γιατί δεν έχουν τη γνώση και την εμπειρία.
Για το τέλος, σας έχω το καλύτερο, για να δείτε τι σημαίνει “εργολάβος”. Αυτές είναι οι φωτογραφίες που μας στάλθηκαν από έναν φίλο ο οποίος αναγκάστηκε να χρησιμοποιήσει τις πρόσφατα ανακαινισμένες, όπως μάθαμε, τουαλέτες της Ακρόπολης, κατά την επίσκεψή του στον Βράχο σε μέρα που έπιασε βροχή, οι οποίες δεν έχουν παραδοθεί επισήμως στο κοινό.
Αγαπητοί φίλοι και φίλες, μόνο η Ελλήνων Συνέλευσις, μπορεί μέσω των Προγραμματικών της Δηλώσεων να δώσει τη λύση για τον Πολιτισμό, όπως αναφέρει στο κεφάλαιο Ε΄: “Η Πολιτεία θα οικοδομήσει και θα οργανώσει τα μνημεία, τα αγάλματα και τις περιοχές ιστορικής αξίας και ό,τι είναι σημαντικό και κρίσιμο για την ελληνική ιστορία. Θα αναδείξει το Έθνος της Ελλάδας στο Παγκόσμιο Στερέωμα.” Υποχρέωσή μας είναι να μην αφήσουμε τα μνημεία μας και τη χώρα μας στους εργολάβους. Ήρθε η ώρα αυτό να αλλάξει!