Γράφει η Ελένη Νιάρχου
Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων και διευθύνων σύμβουλος της Geohellas, Κωνσταντίνος Γιαζιτζόγλου, σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, δήλωσε ότι η Ελλάδα θα πρέπει να μπει σε ένα νέο μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης, στηριζόμενη πάνω σε ορυκτές ύλες, οι οποίες χρησιμοποιούνται σε νέες τεχνολογίες, όπως η τεχνητή νοημοσύνη. Μάλιστα, αναφέρθηκε και στην εξαγγελία της Κίνας για επιβολή περιορισμών στις εξαγωγές γαλλίου -ορυκτό που αποτελεί καταλύτη για τις νέες τεχνολογικές εφαρμογές- πράγμα που σημαίνει, κατά τον Πρόεδρο της ΣΜΕ ότι η επένδυση της Melten στην εξόρυξη βωξίτη, από τον οποίο παράγεται το γάλλιο, θα μας έδινε την δυνατότητα ως χώρα να καλύψουμε πλήρως τις ανάγκες της Ευρώπης.
Πραγματικά, δεν μπορούμε να καταλάβουμε πώς μπορεί να συνδεθεί η οικονομική ανάπτυξη της χώρας με τις εξορύξεις, αφού τόσα χρόνια δεν έχουμε δει τα ταμεία του κράτους να γεμίζουν από αυτή την δραστηριότητα. Γιατί, όταν μιλάμε για την οικονομική ανάπτυξη της Ελλάδας, εννοούμε τα δημόσια ταμεία και όχι τα ταμεία ιδιωτικών επιχειρήσεων, αλλά ούτε και τις τσέπες ευνοημένων πολιτικών που έχουν στενές επαφές με τις εταιρείες αυτές.
Σύμφωνα με την Ελληνική μεταλλευτική νομοθεσία “Περί Μεταλλευτικού Κώδικος”, που είναι αναρτημένος στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Υγείας, το δικαίωμα έρευνας και εκμετάλλευσης μεταλλευμάτων ανήκει στο Δημόσιο και, στις περισσότερες περιπτώσεις, παραχωρείται σε ιδιώτες για ορισμένο χρόνο (50+25+25 έτη), με Προεδρικό Διάταγμα, με το οποίο συνίσταται το δικαίωμα κυριότητος επί μεταλλείου ή δικαίωμα μεταλλειοκτησίας. Οι διαδικασίες είναι γρήγορες κι εύκολα τα πράγματα για τις εταιρείες εκμετάλλευσης του ορυκτού μας πλούτου!
Όσο για τους ιδιοκτήτες του εδάφους, σε περίπτωση που αυτό δεν ανήκει στο δημόσιο, η εταιρεία οφείλει να εξασφαλίσει τη συναίνεση τους, με μίσθωση ή αγορά. Στην περίπτωση που δεν επιτευχθεί συμφωνία, παρέχεται η δυνατότητα αναγκαστικής απαλλοτρίωσης ή προσωρινής κατάληψης της ξένης ιδιοκτησίας, η οποία εκδίδεται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις, δεδομένου ότι η έρευνα και η εκμετάλλευση των μεταλλευμάτων θεωρείται από το νόμο … δημοσίας ωφελείας.
Πραγματικά, ο λόγος που τόσα χρόνια δεν έχουμε δει αυτή τη δημόσια ωφέλεια στην Ελληνική οικονομία και στα δημόσια ταμεία, είναι κάτι για το οποίο πρέπει να απαντήσουν όλες οι κυβερνήσεις, γιατί όλες τους έχουν ενεργήσει με τέτοιο τρόπο, ώστε στα ταμεία του κράτους να μην υπάρχουν έσοδα από τις εξορύξεις.
Αποδείξεις για τη μη ύπαρξη οφέλους από τέτοιες εξορύξεις, τις οποίες μάλιστα ο κ. Γιαζιτζόγλου καταθέτει κι ως παραδείγματα, είναι οι εξορύξεις στην Χαλκιδική, στους Μολάους και στη Χίο. Έχουμε παρελθόν, δηλαδή, να μελετήσουμε. Και στις 3 αυτές περιοχές, η εκμετάλλευση δόθηκε και πάλι σε ιδιώτες, χωρίς πουθενά να ωφελείται το δημόσιο. Μάλιστα, στην εξόρυξη του αντιμονίου στη Χίο, υπήρξε διαδικτυακή διαβούλευση, που μόνον ως πρόσχημα εξαγγέλθηκε, προκειμένου να αποσπαστεί μια τεχνητή συναίνεση και να προχωρήσει η ολοκλήρωση της διαγωνιστικής διαδικασίας εκχώρησης (σε όποιον είχε ήδη συμφωνηθεί να πάρει την εκμετάλλευση) κάτι που θα είχε προχωρήσει, αν οι πολίτες του Δήμου Χίου, δεν πίεζαν να μην ολοκληρωθεί.
Βέβαια, παρόλες τις πιέσεις που μπορεί κατά καιρούς να ασκούν οι κάτοικοι των περιοχών ή οι διάφοροι φορείς σε τέτοιες συμφωνίες, το αποτέλεσμα είναι πάντα το ίδιο δηλαδή, παραχώρηση σε ιδιώτες, κανένα όφελος για τον Ελληνικό κράτος, παρά μόνον για λίγους. Κι αυτό συμβαίνει, γιατί οι κυβερνήσεις δε λαμβάνουν υπόψιν τους, τους πολίτες αυτής της χώρας, ούτε τα εδαφικά και κληρονομικά τους δικαιώματα. Η ιδιωτική εκμετάλλευση, αλλά και το ιδιωτικό υπερκέρδος, είναι κάτι που απορρέει από τις συμφωνίες και τις παραχωρήσεις του κράτους προς τις ιδιωτικές εταιρείες εκμετάλλευσης, παραχωρήσεις που προσβάλλουν την εδαφική μας κυριαρχία!
Στην Ελλάδα, λοιπόν, αποδεδειγμένα, οι εξορύξεις δεν συνεπάγονται την οικονομική ανάπτυξη, όπως μας υπόσχεται ο κος Γιαζιτζόγλου. Εκτός από τις περιβαλλοντικές και οικονομικές επιπτώσεις που πολλές φορές είναι ανεπανόρθωτες, οι περιοχές εξόρυξης, δε αποκομίζουν κανένα απολύτως όφελος, ούτε μετά την εξόρυξη των ορυκτών.
Η επεξεργασία των ορυκτών πραγματοποιείται σε άλλες χώρες. Κι είναι φυσικό να συμβαίνει κάτι τέτοιο, αφού, όλες οι διοικήσεις στην Ελλάδα, από την δεκαετία του ‘90 έως και σήμερα, έχουν φροντίσει να εξαφανίσουν την Ελληνική βιομηχανία, ώστε τίποτα να μην παράγεται ή να μεταποιείται εδώ και τελικά τα πρωτογενή μας προϊόντα να φεύγουν για μεταποίηση στο εξωτερικό. Έτσι, η πρώτη ύλη πωλείται σε μικρή τιμή κι εισάγεται για να μεταπωληθεί ξανά στη χώρα μας σε πολύ μεγαλύτερη τιμή, ενώ η αρχική ύλη εξορύχθηκε στο δικό μας έδαφος!
Άρα, αυτό που ο κ. Γιαζιτζόγλου υποστηρίζει, ότι δηλαδή θα υπάρξει ανάπτυξη των δραστηριοτήτων στον υπόλοιπο εξορυκτικό κλάδο της χώρας μας, καταλαβαίνουμε ότι δεν μπορεί να συμβεί. Η Ελλάδα δεν έχει τις απαιτούμενες υποδομές για να εκμεταλλευτεί πλήρως τις τεχνολογικές εφαρμογές, αλλά επίσης, η υπόθεση ότι το Γάλλιο που βγαίνει από τον βωξίτη, θα χρησιμοποιηθεί στην τεχνητή νοημοσύνη, δεν είναι πλήρως τεκμηριωμένη.
Έχουμε, λοιπόν, τον Πρόεδρο του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων που προσπαθεί να μας “πείσει” ότι πρέπει να προχωρήσουμε σε εξορύξεις, με την πλήρη εκχώρηση της εκμετάλλευσης σε ιδιωτικές εταιρείες, χωρίς κανένα δημόσιο όφελος, επειδή πιθανόν να χρειαστούν τα ορυκτά στις νέες τεχνολογίες παγκοσμίως. Κι ότι με αυτόν τον τρόπο θα μπορέσουμε να αναπτύξουμε τη βιομηχανία μας στους σχετικούς τομείς κι όλα αυτά θα μας οδηγήσουν στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας.
Όλοι βλέπουμε ότι αυτό το πρόγραμμα είναι αδιέξοδο, καθώς ούτε είναι βέβαιο πως οι εξελίξεις της τεχνολογίας χρειάζονται το Γάλλιο, αλλά ούτε κι υπάρχουν τα εχέγγυα για το όφελος του Δημοσίου, ακόμα κι αν η εκμετάλλευση παραχωρηθεί σε ιδιώτη.
Μόνο ένα πρόγραμμα μπορεί να σταθεί δίπλα στο κράτος και την ανάπτυξή του. Αυτό, που θα ενισχύσει τον εξορυκτικό και μεταλλευτικό κλάδο σε μια πλήρη συνεργασία μεταξύ τους. Όλη η παραγωγή από τα μεταλλεία της Ελλάδος, θα πρέπει να χρησιμοποιείται ως πρώτη ύλη στην Βιομηχανία μας, αλλά επίσης εκεί, να γίνεται και η μεταποίησή τους για χρήση σε άλλους τομείς.
Έτσι, ό,τι θα εξάγεται, θα είναι μεταποιημένο και θα περιλαμβάνει την υπεραξία της μεταποίησης. Η υπεραξία της μεταποίησης, θα είναι τα έσοδα για όλους τους τομείς που εργάστηκαν για το τελικό προϊόν. Μόνον έτσι θα αναπτυχθεί η Ελληνική οικονομία. Και αν λάβουμε υπόψιν μας τον τεράστιο ορυκτό πλούτο που διαθέτουμε, καταλαβαίνουμε ότι με έναν ορθό προγραμματισμό, μπορούμε να κάνουμε την Ελλάδα αυτάρκη και αυτοδύναμη.
Ο ορυκτός μας πλούτος, μπορεί να αποτελεί πεδίο εκμετάλλευσης, μόνο υπό δημόσιο έλεγχο προς το συλλογικό όφελος των πολιτών.