Γράφει ο Φωκίων
Η εικόνα της σημερινής κατάστασης της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, αποτυπώνεται με τα πιο μελανά χρώματα, ακόμα και στη σύγχρονη ιστορία της Ελλάδος.
Κάποτε την περιοχή του σημερινού Γέρακα Αττικής, κοσμούσε ο ναός της Παλληνίδος Αθηνάς.
Το ιερό, είναι ένας δωρικός, περίπτερος εξάστυλος ναός των μέσων του 5ου αιώνα π.Χ., με διαστάσεις περίπου 16,35 × 35,25 μ. (13 κίονες στις μακρές πλευρές, 6 στις στενές).
Στην περιοχή βρέθηκαν πάνω από 200 πήλινα ειδώλια σε σχήμα πουλιού, που μαρτυρούν την τιμητική συνεχή χρήση του χώρου, ήδη από το τέλος του 8ου – αρχές του 7ου αιώνα π.Χ. Το ιερό αποτέλεσε ισχυρή έδρα ένωσης τεσσάρων δήμων: Παλλήνης, Παιανίας, Γαργηττού και Αχαρνών, όπως γνωρίζουμε από επιγραφές του 4ου αιώνα π.Χ.
Στις τελετές που γίνονταν εκεί, ο αρχηγός – βασιλεύς της Αθήνας, λάμβανε μέρος, γεγονός που αποδεικνύει τη μεγάλη του αίγλη. Ο αρχηγός – βασιλεύς, ήταν ένας θρησκευτικός αξιωματούχος στην Αρχαία Αθήνα που συμμετείχε στις τελετουργίες στο ιερό κατά την περίοδο του Πυθοδώρου άρχοντος (431/2 π.Χ.). Αν και η ουσιαστική πολιτική εξουσία είχε πλέον μεταφερθεί στον επώνυμο άρχοντα και τον πολέμαρχο, ο βασιλεύς διατήρησε τις θρησκευτικές του αρμοδιότητες. Σύμφωνα με αρχαίες μαρτυρίες (Ησύχιος, Ηρόδοτος, Ευριπίδης κ.ά.), το ιερό συνδέεται με τη Γιγαντομαχία στην Παλλήνη, τη σύλληψη θρυλικών μορφών, όπως Εριχθόνιος–Πάλλαν, και ιστορίες συγκρούσεων, όπως αυτή του Πεισίστρατου και των Αλκμεωνιδών.
Στο σήμερα …
Ανακαλύφθηκε το 1994 από τη Β’ Εφορεία, θεμελιώθηκε σωστικά, αλλά χωρίς συνέχεια, ενώ σήμερα φαίνεται να μην προστατεύεται επαρκώς, καθώς υπάρχουν υπόγεια ερείπια σε οικόπεδα, χωρίς ένδειξη ή πινακίδα που να πληροφορεί τον περαστικό. Εδώ και 3, τουλάχιστον, χρόνια, τα ευρήματα είναι σκεπασμένα με ένα μαύρο πανί.
Παρά την ισχυρή θεμελίωση, δε βρέθηκαν κατάλοιπα ανωδομής. Υπάρχουν ενδείξεις (όχι όμως αποδείξεις) πως ο ναός μεταφέρθηκε και ανασκευάστηκε αλλού, πιθανόν ακόμη και στην Αρχαία Αγορά της Αθήνας, μετονομαζόμενος σε “Ναό του Άρεως”. Επιστύλια και άλλα δομικά μέρη φαίνεται να επαναχρησιμοποιήθηκαν στον μετέπειτα βυζαντινό ναό του Αγ. Ιωάννη του Θεολόγου στην Κάντζα.
Η επαναχρησιμοποίηση των υλικών δεν έγινε τυχαία, αλλά σε ένα πλαίσιο χριστιανικού δογματικού μίσους και επιβολής προς τα “ειδωλολατρικά”, γι’ αυτούς, ιερά των Ελλήνων.
Εν τέλει, το αρχικό ιερό χάνει κάθε λειτουργικότητα. Αρχαία τμήματα που δε μεταφέρθηκαν στον Άγιο Ιωάννη, καταστρέφονται ή καλύπτονται από νέα κτίσματα και γεωργική χρήση της περιοχής. Πλέον, δεν υπάρχουν ολοκληρωμένα μέλη του αρχικού ναού στον τόπο, μόνο αυτά που επαναχρησιμοποιήθηκαν.
Γενικά πάντως, στην εποχή του μεσαίωνα υπήρξε οργανωμένη αντιπαλότητα και καταστροφική διάθεση απέναντι στους αρχαίους ναούς. Σε αυτήν την εποχή της εξάπλωσης του χριστιανισμού, λεηλατήθηκαν σχεδόν όλοι. Ο ναός της Παλληνίδος Αθηνάς, δε θα μπορούσε να αποτελέσει εξαίρεση από τη μανία αυτής της λεηλασίας. Η σημερινή εικόνα του μνημείου στην Παλλήνη εξηγείται από αυτή την ιστορική πραγματικότητα.
Στις φωτογραφίες που βλέπουμε φαίνεται ξεκάθαρα κάτι που είναι εξοργιστικό για όποιον σέβεται την πολιτιστική κληρονομιά της Ελλάδος.
Ό,τι απέμεινε από το ιερό της Αθηνάς Παλληνίδος έχει κυριολεκτικά θαφτεί και περικυκλωθεί από πολυκατοικίες. Μάλιστα, φαίνεται πως έχει δοθεί άδεια οικοδομής πάνω σε αρχαία, σε ένα τμήμα του χώρου ή έχει αφεθεί στα όρια ιδιωτικών οικοπέδων, σαν να μην υπήρξε ποτέ.
Ο χώρος είναι ακάλυπτος, αφύλακτος, και “καλυμμένος με πανιά” που βρίσκονται εκεί τουλάχιστον από από το 2022. Στο βάθος, εφαπτόμενα, υπάρχουν μοντέρνα κτίρια κατοικιών, με ορατά ίχνη σύγχρονης δόμησης, σε απόσταση ελάχιστων μέτρων από το ιερό. Αν κάποιες πολυκατοικίες θεμελιώθηκαν εντός αρχαιολογικού χώρου ή αν χρησιμοποιήθηκε ο χώρος ως αυλή/πάρκινγκ, τότε μιλάμε για εθνική ντροπή.
Η Ανεπανόρθωτη καταστροφή της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, όπως και η βεβήλωση της ιερότητας του χώρου αποτελούν σιωπηλή υποβάθμιση της ιστορίας των Ελλήνων.
Τι σενάρια μπορεί να κάνει ένας άνθρωπος που σέβεται την πολιτισμική του κληρονομιά;
Το πρώτο σενάριο έχει σχέση με την απουσία πρόβλεψης από το Υπουργείο Πολιτισμού. Είναι βασικό να γνωρίζουμε αν οι πολυκατοικίες χτίστηκαν πριν ο χώρος αναγνωριστεί επίσημα ως αρχαιολογικός, δηλαδή μεταξύ του 1970 έως το 1990, αφού έως τότε δεν υπήρχε αρχαιολογικός νόμος περί προστασίας των αρχαιοτήτων ή εάν το ΚΑΣ (Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο) δεν είχε κάνει αυτοψία στο χώρο, οπότε οι εργολάβοι έχτισαν κανονικά, παρόλο που είχαν ανακαλύψει τα μνημεία κι απλά “έκαναν τα στραβά μάτια”!
Ένα δεύτερο σενάριο, που μπορεί να κάνει κάποιος, είναι εκείνο της διαπλοκής ή της συγκάλυψης.
Ίσως υπήρχε γνώση για το μνημείο, αλλά επειδή δεν επαρκούσε σε μέγεθος ώστε να το λάβουν υπ’ όψιν τους, προχώρησαν σε πρόχειρη “σωστική” ανασκαφή, όπως πολλές φορές συμβαίνει, ακόμα και αν υποψιάζονταν ότι από κάτω υπάρχουν αρχαία μνημεία. Επίσης, το ενδεχόμενο ο εργολάβος να ‘’βοήθησε’’ να μη βρεθεί το μνημείο και το έργο να συνεχιζόταν, είναι πολύ πιθανό. Τέλος, το πιο συχνό φαινόμενο είναι τα αρχαία μνημεία μας να καλύπτονται με πανιά ή χώμα και η πολεοδομία να εκδίδει την άδεια κανονικά.
Και ένα τρίτο σενάριο σκανδάλου, και μάλιστα υψηλού επιπέδου, που μπορεί να σκεφτεί κανείς είναι εκείνο του εντοπισμού και της αδιαφορίας του αρχαιολογικού χώρου. Το πιο σκληρό ενδεχόμενο είναι να βρέθηκαν τα αρχαία και κάποιος να υπέγραψε ότι ο συγκεκριμένος αρχαιολογικός χώρος δεν έχει αξία. Σε τέτοιες περιπτώσεις, το ΚΑΣ ή η Εφορεία Αρχαιοτήτων δίνει το ‘’Πράσινο Φώς’’ λόγο πίεσης από ιδιώτες ή ακόμα και κατόπιν πολιτικής παρέμβασης.
Ωστόσο, η αδιαφορία συνεχίζεται έως σήμερα…
Το ιερό είναι καλυμμένο με πανιά από το 2022, τουλάχιστον, όπως δείχνουν οι φωτογραφίες. Δεν υπάρχει καμία επιγραφή, κανένα μέτρο ανάδειξης, καμία διασφάλιση του χώρου. Κυκλοφορείς δίπλα σε έναν αρχαιολογικό θησαυρό 2.500 ετών, σα να είναι οικόπεδο προς πώληση. Ό,τι πιο θλιβερό, θα έλεγε κανείς, να βλέπεις τους ιερούς αυτούς χώρους που άφησαν οι πρόγονοι του ένδοξου γένους των Ελλήνων, οι οποίοι στο παρελθόν δίδαξαν δημοκρατία, επιστήμες, τέχνες και πολιτισμό, παρατημένους έτσι! Είναι οξύμωρο οι απόγονοι αυτού του ένδοξου γένους να επιτρέπουν στους ‘’Κραταιούς’’ να εκτελούν μηχανικά, ως απλά κουμπιά, διαταγές από κρυφές ιεραρχίες και σκοτεινά κέντρα εξουσίας, ενώ σχετικά σε κοντινό παρελθόν οι Δογματιστές επιβλήθηκαν στους προγόνους μας “δια πυρός και σιδήρου”, διαλύοντας τους ναούς και καταστρέφοντας τόνους βιβλίων γνώσεως.
Η παγκόσμια κληρονομιά μας, τα πνευματικά δικαιώματα, η γνώση, η πραγματική ιστορία και η παιδεία, δεν είναι πια σε Ελληνικά χέρια. Μπροστά στα μάτια μας βλέπουμε αυτά τα χέρια να θάβουν τις μνήμες μας και να προσπαθούν μανιωδώς να μας αποκόψουν από την Αρχή μας, δηλαδή τις ρίζες μας.